.jpg)
Ukraina medeniy degerlikler Ukraina ve RF arasında diplomatik, informatsıon ve hatta mahkeme seviyesinde ciddiy munaqaşalarğa yol açtı. 2021 senesi oktãbrniñ 26-sına ait mahkeme qararı bu meseleni soñ noqtasına ketirdi. Allard Pirson Muzeyi qırım degerliklerini Ukraina devletine teslim etmeli.
Devletimizniñ prezidenti Vladimir Zelenskiy bu qararnı ğalebe olaraq adlandırdı. Lãkin agressor-devlet mezkür qararğa hiç sevinmedi.
Böyleliknen, Rusiye çetel işler Nazirliginiñ matbuat kãtibi Mariya Zaharova Rusiye ve Niderlandı arasında ‘muzey işi boyunca munasebet’lerniñ üzülmesine kinaye etti.
‘Amsterdam istinaf mahkemesiniñ qararı çeşit ülkelerniñ muzey cemiyetleri arasında munasebetini bozğan ve ileride muzeylerarası işdeşlikni şübe altında qaldırğan vaziyetni doğurdı’,- dedi Zaharova.
Aynı zamanda RF-nda vaziyetni öz menfaatına köre mahkeme seviyesinde deñiştirmege ümüt etmekteler.
‘Skif altınlarına kelgende, öz menfaatımıznı qorumaq içün mahkeme imkãnlarını tüşünmek ve bu esnasnı devam etmek içün kerekli yuridik amellerini kerçekleştirmek kerek’,-dedi Putinniñ matbuat-kãtibi Dmitriy Peskov.
Qırım hainleri arasında yayğara qoparıldı:
‘Müşkül adaletsiz bir qarar, amma asılında Rusiye ve Qırımğa dair avropa mahkemelerniñ duşmaniy munasebetini közde tutsaq, beklenilgen bir qarar. Mezkür qarar öz temelinde haydut basqısı kibidir. Skif altını Qırım topraqlarında tapıldı. Mında o, yüzlernen yıl yatıp saqlanıldı ve Qırım medeniy mirasınıñ qıymetli qısmı sayılır. Olar Qırım muzeyleriniñ fondlarına qaytarılmaq kerek. Bu hem qanun, hem adalet cehetinden doğru olur edi. Faqat mahkeme bu kibi añlamlarğa qulaq asmasa kerek. O, qanun yolunı degil de, siyaset, kiyev rejiminiñ talaplarına uyğan yollarını sayladı’,- dedi öz Facebook sahifesinde Qırımnıñ ‘başı’ Sergey Aksönov.
Özüni ‘qırım parlamentiniñ spikeri’ dep adlandırğan Vladimir Konstantinovnıñ mezkür mesele boyunca bildirgen fikirleri pek nezaketli sayılmaz.
‘Amsterdam mahkemesinde oturğan pirat, qul satıcıları, plantatorlar varisleriniñ diger areketlerine ümüdimiz yoq edi zaten’.
RF Devlet dumasınıñ ‘senator’ı Sergey Tsekov asılında Niderlandını Daniyanen qarıştırıp qolaysız alğa tüşti:
‘Biz Qırım toprağında skif altınlarını ve diger degerliklerden daha taparmız. Qırım topraqlarınıñ daha çoq sırları ortağa çıqacaq. Amma Daniyağa biz bir vaqıt bir şey alıp ketmemiz. Bu devletnen hiç bir bağ qurmaq mümkün degil’,- dedi Tsekov.
Ukrain memurları ise qarama-qarşı fikirlerini bildireler. Çetel işler naziri Dmitriy Kuleba bu haber Ukraina içün büyük ğalebe olğanını qayd etti.
‘Bu qarar Ukrainanıñ yuridik alanında ğalebelerinden biri sayılır. Mezkür qarar diplomatlar, yuristler, Ukraina ÇİN, yustitsıya Nazirligi, Medeniyet ve informatsıon siyaset Nazirliginiñ büyük ğayretleri sayesinde kerçekleştirildi. ÇİN halqara mahkemelerinde sistemli işlerni alıp bara. Rusiyeni Ukrainağa qarşı köstergen agressiya içün mesuliyetlikke çağırmaq- devletimizniñ tış siyasiy faaliyetiniñ maqsatlarından biridir. Bu yerde deñiz meselesi ve Ukrainanıñ Rusiye qarşı, yani işğalcı devlet insan haqlarını bozğanında ve terrorizmde qabaatlanğanı haqqında söz yürsetile’, – qayd etti o.
Ukraina ÇİN sabıq naziri Pavel Kliminniñ fikrine köre, Niderlandı istinaf mahkemesiniñ qararı- medeniy dünya işğalni ve onıñ neticelerini hiç bir vaqıt tanımaycağınıñ isbatıdır.
Lãkin Ukraina yustitsıya Nazirliginiñ halqara iddia departamentniñ mudiri Anna Tişçenko RF skif altınlarını Qırımğa qaytara bilecegine inanmay.
‘Al-azırda elimizde Ukraina içün kãrlı eki muessiseniñ qararı bar. Kassatsıon şikãyet etilse bile, qarşılıq tarafnıñ imkãnları kene çoq degil. Üçünci muessise faktlarnı belgilemey. O, huquq normalarınıñ doğru qullanılmasını nezaret ete. Misal olaraq, qarar YUNESKO Konventsıyasına, yani halqara huquqqa esaslanılsaydı, bir şeyler yapmaq içün meydan açılır edi, faqat bu meselede ukrain qanun normalarınıñ qullanılması közde tutula, şunıñ içün de berilgen qararlarnı deñiştirmek çareleri pek az’,- dedi Anna Tişçenko.
QRM eksperti yurist Boris Babinniñ fikrine köre, Ukraina uzun yuridik marafonında öz tabiy haqlarını qorçaladı.
‘Şunıñ içün Niderlandı de qaytarmaz, altın da özü-özünden qaytmaz, Ukraina öz ğayretlerinen özüne ait olğanını özü qaytara. Ukraina halqnıñ mülküni qaytara. Söz kelimi, Gollandiya mahkemesiniñ mevamına binaen, belli qarar ukrain halqnıñ öz medeniy mirasına haqqı üzerinde qurulğan edi’,- qayd etti o.
Ukrain jurnalisti Vitaliy Portnikov Ukrainağa skif altınlarını qaytarmaq qararını bir çoqları şaşırtıcı bir haber kibi qabul etkenini añlamay.
‘Niderlandı mahkemesiniñ skif altınlarını Ukrainağa qaytarmaq qararını bir çoqları şaşırtıcı bir haber kibi qabul eteler, men ise bunı tabiy bir şey sayam. Mahmeke tarafından Ukraina territoriyasından sergige yollanılğan eksponatlar, şu territoriyanıñ bir qısmını işğal etken devletke yollağan olsaydı, şaşmaq mümkün olur edi’,- añlattı o.
Qırımtatar resurs merkeziniñ reisi, qırımtatar Meclisi çetel işler ve huquq meseleleri boyunca idaresiniñ başı Eskender Bariyev Amsterdam istinaf mahkemesiniñ qararı varislerimizge bir şeyler qaldırmağa imkãn bere, dep tüşüne.
‘Skif altınları- Qırım tamır halqlarnıñ medeniy mirasıdır. Rusiye 200 yıldan berli qırım toprağını horlap tura, hırsızlay, Qırım medeniy mirasınıñ predmetlerini alıp çıqara. Ukrianada ise tamır halqlarnıñ medeniy mirasını qorçalağan qanun bar. Amsterdam istinaf mahkemesiniñ qararı varislerimizge bir şeyler qaldırmağa imkãn berecek’,- dedi o.
İşte, artıq qırım degerlikleri Ukrainağa qaytmasını bekleymiz. Artından Qırımnıñ özü de qaytar degen ümüttemiz!