Qırımtatar Resurs Merkeziniñ uquqçısı Lüdmıla Korotkıh Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ tamır halqlar meseleleri daimiy forumınıñ 25-inci sessiyasında çıqışta bulunıp, Qırımnıñ vaqtınca işğal etilmesi şaraitlerinde tamır qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarınıñ bozuluvına diqqat çekti, em de tamır halqlarnıñ qarar qabul etüv ceryanlarında iştirak etüviniñ zarurlığını qayd etti.
Tamır halqlar içün uquq ve inkişafnıñ bütün saaları bir-birine bağlı, lâkin qırımtatarlar içün bu sistema işğal vaqtında muntazam surette yoq etile – öz çıqışında o qayd etti.
“ Daimiy forumnıñ 6 vazifesi bir-birine pek bağlı. Temel halqlar içün olar Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Temel halqlar aqları beyannamesinde ve 2030-ıncı yılğa qadar devamlı inkişaf kün tertibinde aks etilgen bir sistem olaraq çalışalar. Qırımtatarlarnıñ tamır halqı içün bu sistema işğal şaraitlerinde muntazam suette bozula.
Lüdmıla Korotkıh topraq ve resurslarğa irişimniñ sıñırlanması ve medeniy aqlarnıñ bozuluvına diqqat çekti.
“Topraq ve resurslarğa irişim sıñırlana, bu ise iqtisadiy ve içtimaiy inkişafqa keder ete. Medeniy aqlar, til, kimlik ve temsiliy institutlarğa etilgen basqı neticesinde bastırıla”.
O, Qırımnıñ rusiye işğaliniñ ekologik aqibetlerini ayrıca qayd etti. QRM uquqçısınıñ aytqanına köre, tasil ve sağlıq saqlav meseleleri de tesir ete.
“Qırımtatarlar siyasiy sebeplerden taqip, yaqalanuv ve tuvğan toprağından uzaq yerlerge köçürüvge oğratıla. Bu tek birden-bir vaqia degil – olar devamlı bir tendentsiyanı köstereler”, – dep qayd etti.
O, çıqışınıñ bir qısmını suniy zekânıñ inkişafı ve Birleşken Milletler Teşkilâtı sistemasınıñ islâatınen bağlı çağıruvlarğa bağışladı.
Suniy zekâ idare etüvni daa çoq şekillendire. O, imkânlarnı açsa da, aynı zamanda istisnalarnı quvetleştirmek telükesi bar. Tamır halqlarnıñ malümat idare etüvinde ve tehnologiyalarnıñ işlep çıqarılmasında iştiragi olmasa, mevcut teñsizlikler daa ziyade artacaq.
O, tamır halqlarnıñ halqara institutlarnıñ islâatlarına erkenden qoşulmasınıñ müimligini qayd etti.
“Tamır halqlar iştirak etmese, kelecegimizni belgilegen qararlardan çıqarıltmağa telükesi bar”.