On eki yıldan evel, 2014 s. qural ayınıñ 3-te yarımadanıñ bütün köşelerinden 5 biñge yaqın qırımtatar öz lideri – Mustafa Cemilevni qarşılamaq içün Armânsk şeerine (Ermeni Bazar) memuriy sıñırğa bardılar. Evelde rusiye akimiyetiniñ qararına köre, 2019 senesine qadar oña Vatanğa kirmege yasaq etilgen edi, amma o iç bir vesiqağa imza qoymağan.
Qırımtatarlarnıñ avto-sırası Armânsk şeerinde Türk valı (Or-qapu) yanında rusiye OMON tarafından zırhlı maşinalarnen qapaldı, amma faalciler rusiye mahsus küçleriniñ insan qalqanını sındırıp, Mustafa Cemilevni körmek içün beklev punktına ayaqnen yol aldılar. Anda olar Qırımğa iç kirsetilmegen qırımtatar halqınıñ liderinen körüştiler. Bundan da ğayrı, o vaqıtta işğal etilgen Qırımda narazılıq alâmeti olaraq soqaqlarnı qapatmağa başladılar.
Soñra yüzlernen cinaiy «dava» açıldı, şartlı cezalar çıqarıldı, qırımtatarlarnıñ evlerinde onlarnen tintüv keçirildi, bu toplaşuv iştirakçilerine cerimeler tayinlendi. Bundan ğayrı, qırımtatarlar tutula ediler, FSB tarafından sorğuğa çağırtıldı ve «añlatmalar» alına edi.
Birinci tintüvlerden biri Qırımtatar Resurs Merkeziniñ İdare reisi, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyevniñ evinde ötkerildi. Bundan da ğayrı, oña tenbiyeler berildi, onı ve bütün soy-soplarını sorğuğa çağırdılar.
İnsanlar Qırımğa qayta bilsinler dep, işğalciler öz şartlarını qoydılar, olardan biri Mustafa Cemilevniñ Qırımğa kirmemesi talabı edi. Bu sebepten qırımtatar halqınıñ lideri Kıyivge qayttı.
Qırımğa beş yıllıq kirüv yasaq müddeti bitken soñ, Mustafa Cemilev bu yasaqnı kene daa 15 yılğa uzattırdı. Şimdi o, 2034 senesi saban ayınıñ 5-ke qadar evine qaytıp olamay.Bundan ğayrı, rusiye işğalci akimiyeti Mustafa Cemilevge qarşı cinaiy «dava» açtı, onı «sıñır bozucı» olaraq köstermege tırıştı. Hususan, qırımtatar halqınıñ liderini rf Cinaiy Kodeksiniñ mad. 322 3-ünci qısım («sıñırnı qanunsız keçüv…»), mad. 222 1-nci qısım («silânı qanunsız satın aluv, berüv, satuv, saqlav, naqil etüv, yiberüv ya da taşuv…»), mad. 224 («nariye silâsını ğafletli saqlav…») maddelerinen qabaatladılar.
2014 senesi qural ayınıñ 3-teki vaqialar bütün qırımtatar halqınıñ açıq-aydın grajdanlıq mevamını ve adaletsizlikke dayanmağa istemegenini köstergenini qayd etemiz.