“Qırımtatar halqına qarşı şimdiki basqılar rusiyeniñ asırlar devamında alıp barğan mustaqillik siyasetiniñ devamıdır” — Eskender Bariyev

April 25, 2026

Qırımtatar Resurs Merkeziniñ idare reisi, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Tamır halqlar meseleleri daimiy forumınıñ 25-inci sessiyası çerçivesinde “Tamır halqlarnıñ çatışma şaraitinde aq-uquqlarını temin etüv” panel munaqaşasında nutuqnen çıqış etti.

Öz çıqışında Bariyev qayd etkenine köre, qırımtatar halqına qarşı şimdiki basqılar rusiyeniñ çoq asırlıq müstemleke siyasetiniñ devamıdır:

“Bugün olğan şeyler tesadüfiy degil. Bu – 1783 senesi кusiye imperiyası tarafından başlanğan, 1944 senesi sovet rejimi tarafından devam etilgen ve 2014 senesi zemaneviy rusiye tarafından yañıdan başlatılğan tamır qırımtatar halqına qarşı ardı-sıra genotsid siyasetiniñ devamıdır.”

O, QRM nezaretiniñ işğal etilgen Qırımdaki vaziyetke dair aktual malümatını taqdim etti:

“Qırımtatar Resurs Merkeziniñ malümatına köre, Qırım işğali vaqtında 10 727 insan aq-uquqlarınıñ bozuluvı qayd etildi, 7 166 insan – qırımtatar halqınıñ vekilleri. Bu – tamır halqını bastırmaq içün etilgen bir siyaset.”

Bariyev siyasiy taqiplerniñ miqyasına ayrıca diqqat çekti:

“520 uydurılğan cinaiy qabaatlav, olardan 277 – qırımtatarlarğa qarşı. Olarnıñ arasında 76 qadın. Apishanelerde 351 siyasiy mabüs tutula, olardan 180 qırımtatarıdır. Olarnıñ arasında: 54 qadın, 57 genç, 28 qart, 10 saqat. Üç Qırım siyasiy mabüs rusiye apishanelerinde elâk oldı.”

Basqılar kollektiv bir hususiyetke saip ve halqnıñ ayatına qarşı yönelgen:

61 insan öldürildi, olardan 29 qırımtatar. Qırımtatar Milliy Meclisi – tamır halqınıñ temsiliy organı yasaq etildi. Yarımadanıñ medeniy kimliginiñ yoq etilmesi ve ealisiniñ deñiştirilüvi yüz bere.

Bariyevniñ aytqanına köre, taqipler tek ayrı insanlarğa qarşı degil:

“ Taqipler tek faallerge qarşı degil, aynı zamanda kimlik ve siyasiy subyekti olaraq halqqa qarşı da yapıla. Bu raqamlar statistika degil. Bu “insanlarnıñ taqdiridir – şunı qayd etmek kerek”.

rusiye akimiyeti cinaiy qanunlarnı basqı aleti olaraq qullana:

“Rusiye akimiyeti cinaiy qanunlarnı basqı aleti olaraq qullana: “devlet satqınlığı” , “terrorizm”, “casuslıq”, “ekstremizm”, “Hizb ut-Tahrir davası” qabaatlavları. Bu – kimlikniñ ve fikir farqlılığınıñ cinaiyleştirilmesiniñ klassik bir ameliyatıdır “.

Soñunda Bariyev halqara cemiyetni Qırımdaki vaziyetni global mesüliyet meselesi olaraq baqmağa çağırdı:

 ” Bu – halqara gumanitar uquqınıñ açıq bir bozuluvıdır. İnsanlıqqa qarşı cinayet. Bu “regional bir mesele” degil. Bu halqara uquq nizamını qorçalav meselesi, Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ tamır halqlar aqları beyannamesiniñ amelge keçirilmesi, halqara makemelerniñ qararlarınıñ yerine ketirilmesi, “Never Again” printsipi.