Cumaertesi künü, 18 mayısta Qırımtatar sürgünliginiñ 80-yıllığı munasebetinen Halqara onlayn miting ve ‘Qırım ve qırımtatar halqı – Ukrain devletinde şimdiki alı ve kelecegi’ mevzulı muzakere keçirildi.
Tedbirge QRM reisi, qırımtatar Milliy Meclis azası Eskender Bariyev de qoşuldı. Öz çıqışında qırımtatar genotsidi- muddeti olmağan ve halã daha cezasız qalğan cinayet olğanını qayd etti.
‘Sürgünlikni yuridik seviyede genotsid olaraq tanılması mahkemeniñ munasip qararı amelge keçirilgende öz neticesini körecek. Ukraina Halqara cinaiy mahkemede işlerni başlatmalı ki, rf-nıñ qırımtatarlarğa qarşı cinayetleri cezasız qalmasın’, – qayd etti o.
Ekspert aytqanı kibi, qırımtatar genotsidniñ aqibetlerini yoq etmek yolunda Ukraina hakimiyeti tarafından qırımtatar Milliy Meclisiniñ huquqiy statusı pekinmesi pek emiyetlidir.
‘Qırımtatar halqınıñ haqlarını bütünley tiklemek ve sabit inkişafını temin etmek öz-özüni tayin etmek haqqını amelge keçirmeden imkãnsızdır. Ukrain unitar devlet içinde qırımtatar milliy territorial muhtariyeti olmalı’,- qoştı o.
Şundan da ğayrı, Bariyev toponimiya ve Qırım medeniyetiniñ yañıdan tiklenilmesi Ukrainada tarihiy adaletniñ tiklenilmesi içün ve Rusiye halqlarnıñ dekolonizatsıyası içün ğayet emiyetli olğanını qayd etti.
Onıñ fikrine binaen:
Sürgünlikni ilmiy cehetten araştırmaq , onıñ qırımtatar halqınıñ içtimaiy-ruhiy vaziyetine, menligi, medeniyeti ve tiliniñ saqlanılmasına tesirini tetqiq etmek kerek. Ukrain ve halqara seviyede milliy öz-özüni teşkil etüv organlarınıñ rolüni araştırmalı.
Sürgünlikni genotsid olaraq tanılması ukrain ve qırımtatar halqlarınıñ birleşmesine, ğalebe qazanılmasına ve Qırımnıñ deokkupasıya ve reintegratsya esnaslarına ne qadar tesir etecegini ögrenmeli.
‘Qırım platformasınıñ iştirakçileri olğan memleket hakimiyetlerini qırımtatar sürgünligini genotsid olaraq tanımağa çağıram, çünki Qırımnı insaniyetlikke qarşı cinayetni takbih etmegence işğalden azat etmek imkãnsızdır,’- dedi o.