On Friday, June 11, in the village of Strilkove on Arabat Spit within the framework of the I International Investment Forum Southern Development Strategy, which lasted for June 10-11, a panel discussion was held on the topic: Temporary occupation of Crimea: risks for the south and ways to minimize them.
Munaqaşa iştirakçileri:
-Emine Capparova, Ukraina çetel işler naziriniñ birinci muavini
-Anton Korineviç, Qırım MC-nde Ukraina Prezidentiniñ daimiy temsilcisi
-Eskender Bariyev, Qırımtatar resurs merkeziniñ reisi, qırımtatar Meclisi çetel işler ve huquq meseleleri boyunca idaresiniñ başı
-Olga Skripnik, Qırım huquqqoruyıcı gruppasınıñ reisi
-Tatyana Kurbanova, Cemaat radiosınıñ programm müdiri
-Valentina Samar- Jurnalistika araştırmalar Merkeziniñ baş muarriri
-Valentina Potapova- insan haqları boyunca Ukraina Helsinki birleşmesiniñ tasil yönelişiniñ yolbaşçısı, ‘Almenda’ grajdanlıq tasil Merkeziniñ reisi
-Aleksey Tilnenko- ‘KrımSOS’ cemaat teşkilãtınıñ koordinatorı
-Yevgeniy Hlobıstov, QRM eksperti, iqtisadiyat ilimler doktorı, professor.
Munaqaşa devamında ekspertler nevbetteki meselelerini muzakere ettiler:
-İşğal etilgen Qırımda rusiye siyasetiniñ informatsıon izolãtsıyası ve onıñ cenübiy Ukrainanıñ informatsıon havfsızlığına tesiri
– Vaqtınca işğal etilgen Qırımda ekologik vaziyet ve zararnıñ ölcelemesi
-Ukraina cenübiniñ deñiz havfsızlığı
-Qırımdan kelgen gençler içün tasil ve integratsıon programmalar
-Ukraina cenübiniñ inkişafı içün infrastruktura ve administrativ hızmetler
-İşğal etilgen Qırım ile iqtisadiy munasebetlerniñ hususiyetleri
– Ukraina cenübiniñ inkişafında tamır halqlar haqlarınıñ amelge keçirüv kontekstinde ‘Qırım platforması’nıñ rolü
QRM reisi Eskender Bariyev ‘Qırım platformasınıñ emiyeti’ mevzulı çıqışında işğal etilgen Qırımda insan haqlarını bozuvınen bağlı vaziyet ve yarımadanıñ militarizatsıyası haqqında hikãye etti.
‘Qırım işğali ve militarizatsıyası Rusiye tarafından tek Ukrainağa degil de, Avropa devletlerine nisbeten de telükeniñ arttırılmasına işaret ete’,- qayd etti ekspert.
Bariyev nevbetteki tevsiyelerni teklif etti:
1. Qırımtatar, qırımçaq, karaimlerge nisbeten her hangi zorbalıqnı toqtatmaq;
2. Sistemli tutuqlamalar neticesinde ana-babalarnı balalarını baqmaq imkãnından mahrum qaldırmalarnı toqtatmaq;
3. İşğal etilgen Qırım territoriyasında IV Jeneva Konventsıyasını yerine ketirmekni temin etmek;
4. Yarımadanıñ qanunsız militarizatsıyasını toqtatmaq ve qaçırılğan faal cemaatçılarnı qıdırıp tapılması boyunca faaliyetni tezleştirmek;
5. İnsanlarnı qanuniy şahsiy şehadetnamelerinen temin etmek;
6. Cemaatçılıqnı haber aluv imkãnlarınen temin etmek ve halqara añlaşmalarına binaen esas serbestliklerni qorumaq;
7. ‘Qırımnı işğalden azat etüvi boyunca Qırım platforması’ çerçiveisnde halqara işbirligini qaviyleştirmek.
Bariyev Ukraina Prezidenti Vladimir Zelenskiyge ‘Ukraina tamır halqları haqqında’ qanun leyhasına teşebbüs köstergeni içün minnetdarlığını bildirdi.
Yevgeniy Hlobıstov ‘Vaqtınca işğal etilgen Qırımda ekologik vaziyet ve ketirilgen zararnıñ ölçüvi’ mevzu boyunca çıqışında Qırımdaki ekologik vaziyet devlet organları, alimler , ekspertlerniñ iştiragı ile daimiy hertaraflama monitoringni talap etkenini qayd etti.
‘Ukraina tabiatqoruv qanuncılığınıñ bozulması, Qırım territoriyasınıñ ekologik havfsızlıq vaziyetiniñ fenalaşmasına qıymet kesmek, ketirilgen zararını ölçemek kerek. Bu da ileride halqara mahkemelerde agressor-devletine qarşı delil olaraq taqdim etilebilir’,- qayd etti o.
Hlobıstovnıñ aytqanına köre, tabiatqoruv qanuncıığınıñ bozuluvı ve tabiat resurslarnıñ mantıqsız qullanuvı eñ-evelã Qırımnıñ tamır halqı-qırımtatarlarğa tesir ete. Olar halqara cemaatçılıq diqqatınıñ merkezinde ayrıca bulunmalılar.