Ürmetli qırımtatar gençlerı!
Sız qırımtatar halğının kelecegı!
Sizın faaliyet, birlik ve işlerinızge kelecek nesillerımıznın kelecegı bağlı!
Genç liderler olsa da, milletnın kelecegı vardır!
Qırımtatar halqı ozünın Vatanında azlıq olıp qaldı, 1783 senesi rus imparatorlığı Qırımnı işğal etken sön söyqırım siyasetını başlattı.
Bu kibi siyaset şımdı de, 2014 senesınden başlap devam ete.
237 yil devamında bızım halqımız, hayat içün kureşni, öz Vatanında yaşama aqqını, adetlerinın saqlanuvı, medeniyetının inkişafı, tıl ve tasili içün areket alıp vara.
Bu yıllar devamında, öyle vaqıtlar oldı ki qırımtatar halqı aman-aman yoq olacaq edı, amma ö ep ğayrıdan tiklendi.
Milletnın kelecegı, aqıl, medeniyet, ösken nesilnın tınsellik seviyesıne, vatandaşlıq pozıtsiyasına ve zeinine bağlı.
Milliy areket tarihında, yaşlar er daim muyim rolni oynay edi. Aynen genç qırımtatarlarnın faalietı yardımınen 20-cı asırnın başında, halqımıznın ilk Qurultayı ötkerile, ve Qırım Halq Cumhuriyetı ilyan etildi.
60-cı, 70-cı, 80-cı seneleri milliy areketimiz Vatanına avdet yolunı açtı.
90-cı seneleri, vatana avdet olğan qırımtatarlarnın boyununda halqımıznın kelecegi içün buyük mesuliyet var edi. Şu sebepten 14 mayıs kunü 1995 senesi, Ukrayna tarihında ve Qırımtatar halqının tarihinda ilk kere yarımadada birinci Yaşlar Qurultayı ötkerildi. Anda ilk qırımtatarlar yaşlar teşkilyatı – Qırımtatar Yaşlar Merkezi teşkil etildi.
Halqımıznın taqdiri, Qırım işğal etilgen bu ağır künlerde qırımtatar yaşlarının mesuliyetındedir.
Bız tarihiy halefelikke, çeşit devirlernın genç liderlerine, ve çeşit şaraitlerde olarnın peyda olmasına buyük isse qoşmalımız.
Qırımtatar milliy areketının episi devirlerinde yaşlar buyük rolni oynay edi.
19-20ci asırnın başında yaştatar areketı inkişaf etmege başlay, yanı initsiativalar «Yaş tatar yazıcılar cıyını», «Qırımtatar talebelernın cemaatı», onın azaları, vatanperver şiirlerni, metinleri, siyasiy ve tarihiy maqqalelerni, Qırımda darqata edi. «Vatan» dep adlandırılğan siyasiy teşkilyatnın temelqoyücıları ise Türkiyedeki qırımtatar studentleri oldı. Bu Noman Çelebicihan, Cafer Seydamet, Abibulla Odabaş, Abdureşıd Medi ve ğayrı.
Kelecekte bu insanlar I-ci Qurultaynın ve Qırım Halq Cumhuriyetının teşebbüsçi ve liderleri oldı.
1944 senesi kutleviy sürgünlikten son qırımtatar halqı mahsus yerleşüv reciminde buluna edi.
1956 senesinın aprel ayında mahsus yerleşüv recimi lyağu etildi, lyakin vatanğa qaytuv aqqı verilmegen edi.
Bu künden başlap vatanına avdet içün milliy areket başlay.
Ne ise, bır vaqıtlar endi doğup sürgün etilgenler, ya da sürgünlikte doğğanlar gençlik çağına keldi.
1961 senesinın sonunda Qırımtatar yaşları birleşmesi degen resmiyleştirilmegen teşkilyat peyda oldı. Onın liderleri Marat Omerov, Seit-Amza Umerov, Refat Gocenov ve Ahmed Asanov oldı. 1962 senenın başında olarnın arasına, kelecekte qırımtatar halqının lideri Mustafa Cemilyev qoşuldı.
Bu birleşmenın sönki toplaşuvı 1962 senesi 17 aprel kunü keçirildi. Saba saat 8-de ise KGB Marat Omerov, Seit–Amza Umerov, Refat Gocenov ve Ahmed Asanovnı yaqaladı.
Mahkeme qararınen Marat Omerov 4 yılğa, Seit-Amza Umerov ise 3 yılğa lagerge mahkum etildı.
Boyleliknen eki insannın ömüri yıqıldı, gençler birleşmesi ise teşkil etilgeninen yoq etildi.
Lyakin buna baqmadan qırımtatar gençleri birleşmesinın quruluş ıntıluvı, milliy areketnın nevbetteki inkişafına yol açtı. İnsanlar kördi ki, qırımtatarlarnın aqlarının yerine ketirilmesinde yaş qırımtatarları da iştirak ete.
60-70-ci seneleri Romaniya, Bulgaristan, Turkiye, Amerikada yaşağan gençler faalleşe. Yaşlar «Emel» adlı mecmuanın derc etilmesinde teşebbüsçi ola, bu mecmua kelecekte diasporanın sesini duyurğan muyim faktorlardan biri oldı. Emelciler areketını, qırımtatar gençler diasporasının areketı dep adlandırmaq mumkün.
Sovet devirlerinde qırımtatar gençleri, kün künden dissidentlernen işbirligi yapmağa başlay. Bu Ayşe Seytmuratova, Zampira Asanova ve degerlerı.
80-ci seneleri qırımtatar studentleri qırımtatar siyasiy mabüslerge mahkemelerde desteklerini bildire. Meşur protseslerden biri Mustafa Cemilevnın 6-ci protsesidir. Bu Milyara Settarova, Zore Ametova ve digerlerı.
90-ci seneleri qırımtatar gençlerının ilk Qurultayı ötkerildi. Anda qırımtatarlarnın gençler teşkilyatı quruldı. Ö Qırımtatar Yaşlar Merkezi dep adlandırıldı.
Teşkilyat tarafından bır çoq tasil, ekolocik, zein, itimaiy, medeniy-inkişaf ve siyasiy tedbirler ötkerildi. Olardan bazıları adet olaraq oldı, misal:
– «Yeşil Ada», aktsiyası; qırımtatarlarnın yaşağan yerlerini abadanlaştıruv;
– «Altın beşik» adlı butün Qırım istidatlar yarışı, anda qırımnın çeşit koşelerinden istidatlı balalar belgilene edi.
– 1995 senesinden başlap Qırımtatar Yaşlar Merkezi, Dünya Türk Gençler Birliginın azası ola. 1998 senesinden ise SNG boyunca qavğalarnın çezilüvi ve ogüni aldıruvı boyunca iş grupasının azası sayıla. 1999 senesi halqara cümhuriyet institutı ile işbirligi yapa. Onen beraber çeşit türlü siyasiy seminarlar keçire.
– Qırımtatar Yaşlar Merkezi, «Bizim Ukrayna» yaşlar koalitsiyasının teşkilyatçısı ola.
– Qırımtatar Yaşlar Merkezi yardımınen çeşit türlü bala tedaviyler lagerlerinden 1000 bala tedaviylendi, ve halqara bala merkezi “Artek”te fuqare qorantalardan 40 balağa maddiy yardım verildi.
– 2000 senesi Qırımtatar Yaşlar Merkezi ve “Qırım” fondu, Çeçenistandan 102 bala içun qırımtatar qorantalarında eki aylıq reabilitatsiya ve adaptatsiyanı teşkil ettıler. Olardan ğayrı 34 bala içün bu muddet bir yılğa uzaldı.
Bunen beraber lösemili balalar içün qan ciyüvı. Çeçenli balalar, ve Turkiyede zelzele neticesinde zarar kürgenler içün maddiy destek toplanıldı.
Qırımtatar Yaşlar Merkezi, qırımtatar yaşlarının içtimayiy şekillenüvi içün Ukrayna devlet programmasının teşkil etilmesini talap ete edi. Yaşlarnın Ukrayna Prezidentı yanında Milliy Devlet İdareciligi Akademiyasında tasil aluvına yardım etti.
Bunen beraber çeşit türlü siyasiy aktsiyaları ötkerıldi. Bu Çeçenistandaki cenkke qarşı Rusiye elçiliği yanında ötkerilgen aktsiyalardır.
Yaş faaler, qırımtatar halqının aqları közde tutulmağa Qırım Ana yasasına qarşı narazılıqnı bildirip açılıq tuttı. Bundan sön Ukrayna Yuqarı Şurası bu Ana yasanı red ettı.
Neticede Ukrayna Ana yasası qabul etilmesinen bağlı çeşit aktsiyalar ötkerildi. Bundan da ğayrı, yaşlar, qırımlarnın aqlarını talap etken aktsiyalarda iştirak etti. Qıtayda uyğurlarnın, İraqta turkmenlernın aqlarını talap etken muracaatlarda bulundı.
2004 senesi ise, gençler, prezident seçimleri devamında “Portaqal inqilyab”ında demokratik inkişaf yolunı qorçalay edi.
Seçim devirlerinde studentlernın aqları qorçalana edi, aqqorçalıcı faaliet keçirile edi. Gençler Merkezi, Azatlıq cemaat informatsion kampanıyanın teşebbüsçileri oldı. Neticele «Katon» davası boyunca 6 qanunsızca yaqalanğan qırımtatarının azad etelüvine irişti.
Qırımtatar Gençler Merkezi «Qalpinde alev yaq», ve Qırımtatar Bayraq Kunü aktsiyalarnın teşebbüsçisi oldı.
2000 seneleri, yanı yaşlıq initsiativalar «Qardaşlıq», «Bızım Qırım», «Vetan perver» teşebbüsleri peyda oldı. Olar da çeşit türlü, faaliyet köstermege başladi.
Yazıq ki, 2014 senesi Rusiye Qırımnı işğal etti, qırımtatar halqının ogünde yanı imtianlar peyda oldı. Bu gençlerimiznın şerif ile keçmek kerek olğan maniasıdır.
Men eminim ki, bız bu manianı aqqı ile keçermiz. Bunın içün ise, biz bırlik olmaq kerekmiz, faal olmaq kerekmiz. Bız silyahsız quvetli halqara metodlarnı ve aktsiyalarnı teşkil etmek kerekmiz.
Sayğılı döstlar!
Sız, yaşlar, milletnın kuçü ve kelecegisinız.
Sızın ögünizde, qırımtatar halqının keleceginen bağlı buyük mesuliyet var!
Qırımtatar yaşlıq kunü hayırlı olsun!