Üç Vladimirovka, dört İvanovka: rusiye hakimiyeti Qırımdaki mesken yerlerniñ adlarını nasıl deñiştirdi?

March 22, 2023

Soñ üç asır devamında Qırım büyük mıqyasta rusifikatsıya ve sovetizatsıya altında qaldı ki, bu esnaslar coğrafik adlarnıñ deñiştirilmesinde ifadesini taptı. Bundan evel etnik toponimlerni yoq etüvniñ üç esas dalğasından bahs etken edik, faqat eñ ciddiy ve kölemlisi 1944 senesi 60 senelerine aittir.

Böyle etip, aynı o zamanda Sovet Birligi 1444 mesken yerniñ adını deñiştirdi, hem de coğrafik adlarnı deñiştirmege tırışıldı. Bu dalğa Qırım toponimiyası içün eñ çoq zarar ketirdi. Her şey qırımtatarlarnıñ haqsız sürgünliginden soñ başladı ki, cinayetni kerçekleştirgen soñra sovet hükümeti qırımtatarlarnen bağlı her şeyni yoq etmege tırışa edi.

Mesken yerlerniñ adlarından ğayrı, demiryol stantsıyalar, soqaq ve tarihiy-medeniy obyektlerniñ adları deñiştirilgen edi.

Eñ-evelã, sovet devri , bugünde ise rusiye hakimiyeti, Ukraina tamır halqları- qırımtatar, qaraylar, qırımçaqlarnıñ til ve tarihlerini yoq etmege, tuvğan topraqlarınen bağını üzmege tırışa edi.  Rusiye hakimiyeti bunı yapmağa acele eterek, neticede Qırımda aynı adnı taşığan bir qaç köy peyda oldı: eki Abrikosovka, eki Aromatnoye, eki Beregovoye, üç Blijneye, üç Vesoloye, üç Vladimirovka, dört İvanovka, dört Lugovoye ve il.

Şundan da ğayrı, mezkür adlar abul-qubul qoyulğanları içün, hiç bir mana taşımağanlarını körmek mümkün. Aksine ise, Qırımnıñ tarihiy adları tamır halqlarnıñ menligi, medeniyeti ve mirasını taşıylar.

Kerçekten nevbetteki adlarnı qıyas etmek mümkünmi: Aqmescit ve Simferopol, Aqyar ve Sevastopol, İçki ve Sovetskoye, Lohovka ve Man Kermen?

Yaqın zamanda Qırım işğalden azat etilecek ve yarımadada rusiye mühitinden qurtulması oğrunda çalışmaq pek emiyetlidir.

Başqasınıñ malına közümiz yoq!