Bugün sizni Ukrayinanıñ ve Türkiyeniñ meşur qırımtatar türkşınas-alim, şair ve yazıcı Bekir Çoban-zadenen tanıştırmağa isteymiz!
O, Macaristan ve İsviçreniñ universitetlerinde ders bere edi, Qırımdaki Tavriya universitetiniñ ve Azerbaycannıñ Baku universitetiniñ rektorı, Azerbaycan devlet universitetiniñ şarqşınaslıq fakultetiniñ dekanı ve yañı türk elifbesiniñ Bütünittifaq merkeziy komitetiniñ yolbaşçısı edi.
Bekir Çoban-zade aqqında 10 meraqlı fakt:
Bekir Çoban-zade 1893 senesiniñ qural ayınıñ 27-nde (eski üslüpte qural ayınıñ 15-nde) Qarasuvbazarda (soñra o Bilogirsk olaraq adlandırılğan) doğdı.
Balalıqtan babasına yardım etmege mecbur edi ve tek 1904 senesi mektepke kire bildi. O, 1908 senesine qadar Qarasuvbazarda yañı usul-ruşdiye mektebinde oqudı. 1909 senesinden itibaren oquvını Konstantinopolde (İstanbul) devam ettirdi, mında yerli hayriye cemiyetiniñ parasına efsal Galatasaray litseyinde oquy edi.
Bekir Çoban-zadeniñ kerçek adı – Bekir Vaap oğlu. O, babasına teşekkür köstermek içün bir lağap (çoban oğlu) sayladı.
1920 senesi “KodeksCumanicusnıñ” mevhum aenklilik kelişiksizleri mevzusı boyunca doktorlıq dissertatsiyasını qorçaladı.
26 yaşında Bekir Çoban-zade Budapeşt ve Lozanna universitetlerinde professor oldı.
Bekir Çoban-zade Azerbaycanğa büyük tesir etti. 1924 senesi yazda, Azerbaycan yolbaşçılığınıñ davetinen, Çoban-zade Bakuğa keldi ve Baku universitetiniñ professorı olaraq arap urufatından latin urufatına keçüvde faal iştirak etti.
Bekir Çoban-zade poliglot ve sovet Şarqında birinci türkşınas edi.
1928 senesi Bekir Çoban-zade pan-türkizm, “burjua milletçiligi”nde qabaatlandı.
1937 senesiniñ qara qış ayınıñ 28-nde Bekir Çoban-zadeni Kislovodskta tevqif ettiler. 1937 senesiniñ orta küz ayınıñ 12-nde Bakuda makeme oturışuvı olıp keçti. 1937 senesiniñ orta küz ayınıñ 13-nde idam etildi. O, tek 44 yaşında ola edi.
Tek 1957 senesiniñ oraq ayınıñ 25-nde Bekir Çoban-zade sovet Yuqarı makemesiniñ qararınen aqlandı.
Bekir Çoban-zadeniñ ilmiy faaliyeti devamında o tahminen yüz elli ilmiy iş yazğan. Bu işlerniñ çoqusı alâ daa ilmiy emiyetini coymadı.