Ukrayina Yuqarı Şurasında Qırımtatar Resurs Merkezi, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ qoltutuvınen, sovet rejiminiñ eñ ağır cinayetlerinden biri – 1944 senesi qırımtatar halqınıñ sürgünligine bağışlanğan sergi açtı

May 12, 2026

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ qoltutuvınen Qırımtatar Resurs Merkezinen teşkil etilgen ve ukrayin ressamı Andriy Yermolenkonen ömürge keçirilgen “Tünevin takbih etilmedi – Bugün tekrarlana” sergisi. Ekspozitsiya, Qırımnıñ işğalden azat etilmesi, insan aq-uquqları ve Ukrayinanıñ tamır halqlarınıñ aqlarını qorçalav oğrunda 12 yıllıq küreş devamında etilgen 17 plakattan ibaret.

Ukrayin cemiyetine ve halqara toplulıqqa 1944 senesi qırımtatar halqınıñ sürgünligi genotsid cinayeti olaraq tanılğanını hatırlatmaq, em de sovet rejiminiñ cinayetleri ve rusiye federatsiyasınıñ qırımtatar halqına ve bütün ukrayin halqına nisbeten şimdiki siyaseti arasında paralellerni köstermek – serginiñ maqsadıdır.

Bu sergi tek tarihiy hatıra degil de, zemaneviy dünya içün bir ihtar – Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov açılışta qayd etti.

“Sergi, tek 1944 faciasınıñ hatırlavı degil de, cezasız qalğan yamanlıqnıñ qaytarıluvı aqqında bir delildir. O, keçmiş ve şimdiki zaman arasında bağ aqqında ayta ve maküm etilmegen cinayetler tekrarlana bile – dep qayd etti Çubarov.

Ukrayina Yuqarı Şurasınıñ reisi Ruslan Stefançuk, qırımtatar halqınıñ sürgünligi rusiyeniñ cinayetleri içün çoq yıllıq cezasız qalğanınıñ daa bir delili oldı – dep qayd etti.

“Cezasız qalğan cinayet tekrarlana, cezasız qalğan cinayet kene de tekrarlana. Ve bugün bizim vazifemiz – parlament seviyesinde, halqara toplulıq seviyesinde – bu cinayetke ceza berilsin dep, er şeyni etmek”, – dep qayd etti.

Serginiñ Ukrayina Yuqarı Şurasında keçirilmesi hususiy emiyetke maliktir, çünki 2015 senesi Ukrayina parlamenti qırımtatar halqınıñ sürgünligini genotsid aktı olaraq tanıdı – Qırımtatar resurs merkeziniñ İdare reisi, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev qayd etti.

“Bugün biz Ukrayina Yuqarı Şurasınıñ binasında sergini açqanımız tesadüfen degil. Birinciden, Yuqarı Şurağa sürgünlikni genotsid olaraq tanığanına teşekkürler bildirem. Bu qarar ve umumiy sistematik işimiz sayesinde dünyanıñ doquz devleti qırımtatar halqınıñ sürgünligini genotsid olaraq tanıdı”, – Bariyev dep qayd etti.

2014 senesinde rusiyeniñ Qırım işğali aynı şu genotsid siyasetiniñ devamı oldı – o da qayd etti.

“2014 senesiniñ işğali – qırımtatar ve ukrayin halqlarına qarşı genotsid siyasetiniñ devamıdır. Bizim içün bu tek keçmiş aqqında degil – adalet, tarihiy hatıra ve kelecek aqqında bir şey. Ve biz ğayretlerni birleştirip, dünyanı haberdar etip, küreşkenimizde – biz adaletni, Qırımnıñ işğalden azat etilmesini ve Ukrayinanıñ ğalebesini yaqınlaştıramız”, – dep qayd etti Bariyev.

Ukrayina halq deputatı Tamila Taşeva qırımtatar halqınıñ genotsidi mevzusınıñ daimiy halqara imayesi ve Qırımnıñ işğalden qurtarıluvı içün küreşke qol tutuvnıñ müimligini qayd etti.

“Men Qırımtatar Milliy Meclisine ve Qırımtatar Resurs Merkezine bu sergi, sürgünlik mevzusı üzerinde devamlı çalışqanları içün teşekkür bildirem”, – Taşeva dep qayd etti.

Genotsid cinayetleriniñ sıñırlav müddeti yoq, ve bu cinayetlerniñ tanılması, maküm etilmesi ve qabaatlılarnıñ mesüliyetke çekilmesi, böyle facialar bir daa tekrarlanmasın dep, şarttır – Qırımtatar Resurs Merkezi qayd ete.

Qırımtatar Resurs Merkezi bu serginiñ teşkil etilmesi içün Ukrayina Yuqarı Şurasınıñ apparatına, hususan onıñ yolbaşçısı Anton Bohdalov ve V.V.Ştuçnıyğa teşekkür bildire.