Despite the spread of coronavirus infection, the Crimean resorts incessantly received millions of tourists, and local authorities regularly organized festivals with a large number of people. For a long time, the occupants were silent about the real epidemiological situation associated with COVID-19 on the peninsula. But where is the truth to be found?
.jpg)
Rusiye hakimiyetiñ aytqanına köre, işğal etilgen Qırımda koronavirusnen bağlı vaziyet nezaret altında edi. Pandemiya kurort sezonını keçirmege keder etmedi. Misal olaraq, işğal etilgen Qırımnıñ ‘başı’ Sergey Aksönov bildirgeni kibi, yarımadada yaz devamında 5 milliondan ziyade turist rahatlandı.
Şundan da ğayrı, yarımadada Rusiyeniñ çeşit köşelerinden musafirlerni qarşılap alğan çoqbiñli festivaller keçirildi. Şunı hatırlatmaq kerek ki, evelden Sergey Aksönov 2020 senesi 17 mart fermanına deñiştirme kirsetip, yarımadada 2021 senesi oktãbr ayına qadar koronavirusnen bağlı sıñırlama müddetlerini uzatqan edi. Faqat deñişmelerge binaen, sıñırlamalar cedveline ‘Tavrida.ART’ festivali ve bir sıra diger tedbirler kirmey edi.
İşte böyle. Kurort sezonı yekünlendi, festivaller de bitti. Neticede ise hiç qabaatsız insanlar hakimiyetniñ tüşünmemezlikten azap çekmege mecbur qaldılar. Her kün yarımadada koronavirusnen hastalanğan ve, ne yazıq ki, ölgenlerniñ sayısı arta bere.
Vaziyet artıq nezaret altından qaçırılğanı ve atta işğalcılar nihaet Qırımda koronavirusnen bağlı kritik vaziyetni ilãn etmege başladılar. Oktãbrniñ başında Qırım ‘vitse naziri’ Yelena Romanovskaya ‘Krım 24’ kanalında Qırımda hastalar içün yerler 94% tolu olğanını ve vaziyet kün künden fenalaşqanını bildirdi.
Faqat, sentãbrniñ 30-ında Sergey Aksönov Qırımda her şeyge hazırlıq rejimi 2021 senesi 1 debarge qadar uzatılğanını bildirdi. Hostellerniñ işi yasaq etildi, teatr ve kinoteatrlarnıñ tolmasına dair sıñırlamalar kirsetildi, gece klublarnıñ işi toqtatıldı ve il.
Belli olğanı kibi, oktãbrniñ 25-inden yarımadada QR kod sisteması çalışmağa başladı. Mezkür kodnı gosuslugi saytında koronavirustan aşılama keçkeninden soñra almaq mümkün.
Qırımlılarnı rusiye aşılarınen aşılanmağa, diger halqara cemiyette tanılğan aşılarğa imkãn bermeden, mecbur eteler. Bugünde bugün Qırım sakinlerine tek rusiye aşıları teklif etile: ‘Sputnik V’, ‘Sputnik layt’, ‘EpiVakKorona’ ve ‘Kovivak’. Ayrıca, regional ‘respotrebnadzor’ fermanına binaen, nevbetteki sahalarda hızmet etkenler aşılanmaq kerek:
Tasil, sağlıqqoruv, içtimaiy qoruv ve içtimaiy hızmet;
Alış-veriş, şu cümleden kuryer teslim hızmeti;
Cemaat yemegi servisi, şu cümleden kuryer teslim hızmeti;
Vaqtınca yaşama imkãnlarını temin etken hızmetler(musafirhane, hostel, raatlıq evleri ve il.)
Umumiy naqliyat, şu cümleden de taksi;
turmuş hızmeti, çamaşır yuvulması,temizleme ve il.;
Dülberlik salonları, kosmetik, SPA salonlar, masaj salonları, havuz, fitnes merkezleri ve il.;
Maliye teşkilãtlarnıñ muşteri bölükleri;
Poçta hızmetleri;
Devlet ve munitsipal hızmetlerini teklif etken çoqvazifeli merkezler;
Medeniy, sergi, maarif tedbirler, teatr, kinoteatr, kontsert zalları ve il.;
Şundan da ğayrı, devlet ve munitsipal hızmet vekilleri de, devlet hakimiyet organlarınıñ hadimleri mıtlaq aşılanmaq kerekler.
Lãkin yarımada sakinleriniñ büyük qısmı rusiye aşımalarına işanmay. Bütündünya sağlıqqoruv teşkilãtı da ‘Sputnik’ aşımasını taqdirlemege aşıqmağanı boşuna degildir.
Böyle vaziyette işğal etilgen Qırımdaki ukrain vatandaşları ne yapmalı?
Her istegenler administrativ sıñırını keçkeninen Ukrainanıñ tabiyliginde olğan territoriyasında koronavirustan aşılana bilir. Yarımadağa eñ yaqın olğan şeherlerden birinde de aşılanmaq mümkün. Faqat Ukrainağa koronavirus pandemiyası zamanında nasıl etip kelmeli.
Ukraina Nazirler Kabinetiniñ 2020 senesi 9 dekabrge ait ‘ SARS-CoV-2 virusnen qozğatılğan COVİD-19 hastalığınıñ Ukraina territoriyasında yayınlamasına yol bermemek maqsadınen karantin ve epidemiyağa qarşı amellerni kerçekleştirilmesi haqqında’ fermanına binaen Qırım ve Aqyardan kelgenler öz-özüni izolãtsıya yapmalılar.
İstisnağa kirgenler:
-18 yaşına yetmegen şahıslar;
Ukrainada akkredidatsıya olğan teşkilãtlar, resmiy halqara missiyalar temsilcilikleriniñ hadimleri;
Tış serbest qıymet kesüv iştirakçileri;
Devlet hakimiyet organları öz vazifelerini tolusınen becergen territoriyalarında yerleşken devlet tasil oquv yurtlarına kirmege hazırlanğan şahıslar;
Devlet hakimiyet organları öz vazifelerini tolusınen becergen territoriyalarında yerleşken devlet tasil oquv yurtlarında oquğan tasil hadimleri;
Ukrain hakimiyetiniñ idaresinde olğan territoriyada bulunğan oğuv yurtunda oquğan, ya da oqumağa kirmege niyeti olğan şahısnıñ ana-babası, vasiyi, resmiy temsilcilerinden biri;
Devlet hakimiyet organları öz vazifelerini tolusınen becergen territoriyalarında Covid-19 virusından aşılanmağa istegen Ukraina vatandaşları, unikal identifikator ile aşılanmağa davetini köstergende;
Fevqulade vaziyetlerde qullanılmasına izin berilgen aşılarnıñ yapılmasını tasdiq etken iç sertifikat ya da ecnebiy sertifikatı olğan, ya da Covid-19 hastalığından tedaviylengen şahıslar;
Fevqulade vaziyetlerde qullanılmasına izin berilgen aşılarnıñ bütün kursunı keçkeni, eki dozalı aşınanıñ bir dozası, ya da birdozalı aşınanıñ yapılmasını tasdiq etken iç sertifikat ya da ecnebiy sertifikatı olğan, ya da Covid-19 hastalığından tedaviylengen şahıslar;
Ekidozalı aşınanıñ bir dozasını alğanını tasdiq etken vesiqağa sahip Ukraina vatandaşları.
Şundan da ğayrı, sıñırnı keçip, öz -özüni izolãtsıya yapqanlar telefonlarda ‘Evdem’ ilãvesini yüklemek kerekler.
Devlet sıñır hızmetiniñ hadimleri ‘Evdem’ ilãvesiniñ yüklenilmesini nezaret eteler.
Mobil ilãveni yüklemege çare olmağan alda şahıs başqalardan ayırı olması kerek.
Öz- özün izolãtsıya müddeti 10 kün devam ete ve adam sıñırdan keçkeninen 72 saatten soñra başlay.
Qırım ve Aqyardan kelgen şahısnıñ izolãtsıyası şahıs tarafından berilgen Covid-19 testiniñ neticeleri temiz çıqqan alda toqtatıla.
İşte, RF koronavirusnen bağlı vaziyet nezaretleri altında olğanını bildire, amma hastalarnıñ ve ölülerniñ sayısı artması vaziyet bayağı kergin olğanını isbatlay. İşğalcılar vatandaşlarımıznıñ sağlığı ve hayatını qurban eterek, qarşılığında köz boyacı bir levhanı yaratmağa tırışalar.