The Crimean Tatar Resource Center presents a test: Are you subject to sanctions? From now on, every Crimean resident will be able to find out the degree of his/her collaboration by answering just a few questions.
2017 senesinden başlap, Qırımtatar resurs merkezi Magnitskiy aktı kibi qanunlarnıñ vaqtınca işğal altında bulunğan Qırım içün keliştirilmesinen oğraşmaqta. Ondan da ğayrı, merkez böyle kibi qanunlarnı qabul etken devletlerniñ diplomatik korpusı vekillerinen bu aqta çalışmaqta.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarda Rusiye hakimiyetinen işbirlik şekilleriniñ tasnifi bir qaç unsurdan ibaret olğan bir shema ile köstermek imkãnsızdır.
Kollaboratsıya şekilleriniñ belli bir şahısqa nisbeten qıymet kesüvniñ eñ doğru yollarından biri olaraq oña qarşı bir sıra mesüliyetlik indikatorlarnı işletilmesi sayılır. İndikatorlarnıñ toplu olaraq sayısı şu şahısnıñ sanktsıyalar cedveline kirsetmek kerekligini ve böyle acetiniñ ne qadar acele yapmaq kerekligini kösterecek.
Sanktsıya siyasetiniñ ölçemesinde mesüliyetni belgilemek içün nevbetteki indikatorlar teklif etile. İndikatorlar sayısını bilmek içün belli bir şahıs içün variantlardan biri saylanıla, bir qaç variantnı saylamaq imkãn olğanda eñ çoq ball alğan variant seçile. 1-9 qadar indikatorlar balları qoşula ve ortağa çıqqan raqamdan 10-12 qadar indikator balları çıqarıla.
- Vatandaşlıq
- Ukraina vatandaşı(diger vesiqalarğa baqmadan) (5)
- Ukraina vatandaşı degil(0)
- Qırımda bulunma legalligi
- qanunsız bulunması(Qırımğa RF yardımınen, onıñ emirlerini amelge keçirmek içün ecnebiylerniñ kelmesi)(5)
- qanunğa ters şekilde bulunması(Ukraina qanunlarına qarşı olaraq Qırımğa kelmesi)(4)
- qanunnı bozaraq bulunması(separatizm içün cevap bermekten qaçınıp Qırımğa kelgen Ukraina vatandaşları)(2)
- qanuniy bulunması( Ukrain qanularına köre Qırım rezidentleri)(0)
- Ukraina ögünde vazifeleri
- arbiy ant berigen adam(acele hızmetinden ğayrı) (10)
- devlet sırını taşığan adam (6)
- diger devlet hızmetçisiniñ antı berildi( şu cümleden militsiya ve il.) (4)
- diger hızmetlerde ant etildi(yerli öz-özüni idare etüv organları, notarius v eil(2)
- Ukraina ögünde hızmette bulunmay(0)
4. Ukraina ögünde hızmetiniñ soñu
4.1 adam hızmetini taşlamadı(5)
4.2 adam hızmetinden vazgeçti( işten boşatıldı) (0)
5. İşğal hakimiyeti sistemasında statusı
5.1. RF-na arbiy hızmet (20)
5.2. ceza organlarında RF menfaatına militarizatsıya hızmeti(polis, diger ceza organları, gümrükte hızmet, FSB) (19)
5.3 yerli sakinlernen çalışqan paramilitar teşkilãtlarda hızmet(18)
5.4 yerli sakinlernen çalışqan ceza organlarında RF menfaatına doğrultılğan diger hızmetler(prokuratura, tehqiqat komiteti) (17)
5.5. ‘Mahkeme organlarında’ hızmet (hakim, hakim yardımcıları, mahkeme toplaşuvlarınıñ kãtipleri) (17)
5.6 Federal ve ‘regional’ hakimiyet organlarında hızmet(16)
5.7 Daima hakim vazifelerini eda etilmesini talap etken vazifeler (‘mer’, ‘dünya hakimi) (16)
5.8 Qırım territoriyasında ‘Munitsıpal hızmet’ (14)
5.9 vaqtınca hakim vazifelerini eda etilmesini talap etken ‘saylanğan’ vazifeler (‘yerli deputatlar’) (12)
5.10 hakim vazifeleri olmağan, amma cemaatnen çalışqan vazifeler( advokat, notarius, arbitraj idarecileri, inspektor ve il. ) (10)
5.11 istisal, naqliyat, bağ, tasil, ilim, medeniyet, media saalarında çalışqan şirket, muessise, teşkilãtlarnıñ işğalcı halimiyetniñ nezareti altında bulunğan yolbaşçıları ve mesüliyetli vazifelerni becergen şahıslar. (8)
5.12 İşğalcılerniñ nezareti altında bulunmağan, amma olarnıñ faaliyetini temin etmek içün doğrultılğan vazifelerni becergen muessise, teşkilãt, şirketlerniñyolbaşçıları (6)
6. İşğalcı hakimiyetniñ vazifelerine munasebeti
6.1 işğalcı hakimiyetniñ vazifelerini öz teşebbüsinen eda etilmesi.(10)
6.2 ‘hızmet vazifeleri’ çerçiveisnde işğalcı hakimiyetniñ vazifelerini eda etilmesi.(0)
7. İşğalcılarnen işbirlik yapmaqnıñ menfiy neticeleri
7.1 halqara cinayet ( şahsiy mülkni elden almaq, qırımlılarnı Qırımdan sürgün etmek, insan haqlarını qaba çekilde sıñırlağan RF qanunlarnı işletmek, Ukrainağa qarşı agressiyada iştirak etmek (30)
7.2 insan haqlarını qaba şekilde bozmaq (insannı öldürmekte alãqası olmaq, qaçıruv, zulum munasebet, milletke köre diskriminatsıya) (28)
7.3 insan haqlarınıñ diger bozuvları (ceza parası almaq, köçürüv, tentüv, şahsiy hayatqa kirişüv, toplaşuvlarnı yasaq etüv, diniy faaliyetke kirişüv ve il.) (24)
7.4 cemiyet menfaatlarını bozuv(medeniy miras, tabiat obyektlerini, resurslarnıñ yoq etilmesi ya da bozması, ukrainağa qarşı propaganda, ‘rus dünyası’ siyasetine qoltutuv) (20)
7.5 korruptsıyanen bağlı areketler, insan haqlarını boza bilecek qaba hatalar yapılması (10)
7.6 işğalcılarnen işşbirlikniñ menfiy neticeleri bulunmadı (0)
8. İşğalcılarnen işbirlikniñ devamlığı
8.1 beş yıldan ziyade (5)
8.2 beş yılğa qadar(3)
8.3 bir yılğa qadar(2)
8.4 3 ayğa qadar (0)
9. Şahısnıñ faaliyetligine işğalcılar tarafından qıymet kesüv
9.1 RF tarafından devlet mukãfatlar alınması (10)
9.2 Ayrı idareler tarafından taqdirlenme(‘cumhuriyet, munitsıpal’) (8)
9.3. işğalcılarğa tabi olğan haber vastalarında şahısnı musbet taraftan añması(6)
9.4. şahısnı maddiy ya da distsiplinar cehetten taqdirlemesi(4)
9.5 işğalcılarnıñ razılığı ile şahısnıñ iş yerinde daha yüksek rütbege tayin etilmesi(avtomatikten ğayrı) (6)
9.6 işğalcılar tarafından faaliyetine qıymet kesilmedi.(0)
10. İşğalcılarnen işbirliginiñ musbet ihtiyacları
10.1 yerli sakinlerniñ hayatiy ihtiyaclarnıñ temin etilmesi( tıb, veterenariya, yanğın, deñizde ve dağlarda qurtarıcı faaliyet, suv, elektrik, gaz ve yollarnıñ çalışmasını temin etilmesi, aşayt malları, ilãc ve diger eşyalarnıñ istisalı ) (20)
10.2 sakinlerniñ diger her künlük ihitayaclarınıñ temin etilmesi( ilk ve orta tasil, kitaphane, muzey işi, yerli naqliyat, İnternet hızmeti, hayriyecilik, ayvanlarnı qurtaruv) (10)
10.3 işğalcılarnen işbirlikniñ musbet neticeleri körünmedi(0)
11. İşğalcılarnen işbirlikni soñuna ketirmek sebepleri
11.1 işğalcılar tarafından işbirlikni soñuna ketirilmesi(10)
11.2 öz teşebbüsinen işbirlikni toqtatmaq (5)
11.3 işğalcılar tarafından şahısnıñ kelişmegeni, ya da işini yapamağanı sebebinden toqtatılması (0)
11.4 diger sebeplerden işbirlikniñ toqtatılması(0)
12. Közge alınması kerek umumiy faktorlar
12.1 insan haqları, ya da cemaat menfaatlarına rağmen areketlerni baykot etmek(20)
12.2 insan haqları, ya da cemaat menfaatına musbet tesir etecek arekette bulunmaq(15)
12.3 insan faaliyetiniñ zenaat saası (10)
12.4 maddiy sıqıntılar (10)
12.5 Qırımdan çıqmaq içün ciddiy sebepler (hasta tuvğanlar, qoranta) (10)