İnsan haqları boyunca Avropa mahkemesi 25 iyün künü daha bir toplaşuv keçirilecegi ve anda bir sıra halqara işler, şu cümleden Qırımğa ait meseleler baqılacağını beyan etti.
Mezkür mesele ne qadar emiyetli olğanını QRM yuristi Lüdmila Korotkih añlata.
Ekspert qayd etkeni kibi, toplaşuvda eki mesele baqılacaq: olardan biri- 2014-2015 seneleri tapşırılğan arizalar, digeri ise 2018 senesi berilgen ariza. Bundan evel bu meseleler boyunca toplaşuvlar keçirilgen edi ve Avropa mahkemesi Ukraina ortağa sürgen şikãyetlerni qısmen aqlı tanıdı. Mahkeme şikãyetlerniñ episini degil de, bir qısmını tanığanı adetiy bir aldır. Mezkür mesele boyunca nevbetteki toplaşuv da keçirildi.
‘Qırımğa dair bu meseleniñ emiyeti şu ki, daha qabul etilüv haqqında arizanıñ baqılması esnasında RF 2014 senesi 27 fevralden başlap Qırım MC ve Aqyar territoriyasını öz nezareti altında tutmaqta ve yarımadada öz qanuncılıqnı amelge keçire. Böyle etip, mahkeme añılğan tarihten soñ olıp keçken vaqialar içün RF mesuliyetli olğanını qabul etti,’- qayd etti Korotkih.
Korotkih aytqanına köre, meseleler taqip etüv ve insan haqlarınıñ
bozuvları, şu cümleden yarımadada siyasiy sebeplerden dolayı taqip ve mahküm etilgen Ukraina vatandaşlarınıñ haqsız şekilde Rusiye territoriyasına çıqarılmasınen bağlıdır. Şunı da qayd etmeli ki, insan haqları boyunca BMT(OON) Komiteti qarar çıqararaq, Ukraina vatandaşlarınıñ haqsız şekilde Rusiye territoriyasına çıqarılmasını pakt bozuvı olaraq tanıdı. Avropa mahkemesi de aynı mevamda olacaqqa oşay.
Bu eki mesele çerçivesine Ukrainanıñ insan haqları boyunca Avropa Konventsıyasınıñ bir sıra maddeleri bozuvına, şu cümleden ömür haqqı, adaletli mahkeme haqqı, insaniyetsiz munasebet ve işkence yasaqlığı haqqı, serbestlik ve havfsızlıq haqqı, şahsiy ve aileviy hayatqa sayğı haqqı, fikirni serbest bildirmek ve kollektiv, meselã tasil almaq haqlarnıñ bozuvlarına şikãyeti bar.
Devletara meseleniñ baqılması da bayağı emiyetli, çünki Avropa mahkemesi devletara meselesi boyunca qarar çıqarılmağance Qırımğa ait şahsiy şikãyetlerni baqamay.
‘ Yani QRM ve diger huquqqoruyıcı teşkilãtlar tarafından berilgen arizalar şimdi nevbetini beklemekteler. 2019 senesi aman-aman bütün qırım meseleleri boyunca muracaat etildi ve QRM munasip malümatlarnı taqdim etti. Şunıñ içün iyünde qararlar çıqarılğan soñ mahkeme şahsiy şikãyetlerni baqar ve olar boyunca qararlar çıqarmağa başlaycağını bekleymiz.
Korotkih daha şunı qoştı ki, Avropa Mahkemesine qırımtatar Milliy meclis yasaq etilmesi haqqında 10 şahsiy iş berildi. İyünde keçecek toplaşuv pek emiyetli, çünki yanvarde BMT(OON) Halqara mahkemesi tarafından irq diskriminatsıyasınıñ yoq etilüvi haqqında konvetntsiyanıñ bozuvı aqqında mesele boyunca çıqarğan qarar pek hoş degil edi, yarımadada tamır halqnıñ temsiliy organınıñ yasağını diskriminatsıya olaraq tanımadı. faqat Avropa mahkemesi, ayrı insanlarnıñ şahsiy şikãyetlerni közge alaraq, diger hüküm çıqaracağına ümüt bar.
Mezkür meseleni közetmege devam etemiz ve eñ yaqın zamanda qarar çıqarılmasını bekleymiz.