Ukraina içün Qırımnıñ tarihiy adlarını qaytarmaq ne içün o qadar emiyetlidir?

February 22, 2023

Qırımtatar Resurs Merkezi Qırmda tarihiy toponimiyanıñ tiklenilmesi ne qadar emiyetli olğanını defalarca bildirgen edi. Kerçekten, coğrafik adlarnı deñiştirüv siyaseti Ukraina tamır halqlarına büyük zarar ketirdi. Asılında ise Qırımda toponimiyanıñ yañıdan tiklenilmesi tek tamır haqlar içün degil de, bütün ukrain halqı ve bir devlet olaraq Ukrainanıñ özü içün de bayağı mühimdir.

Birinciden, tarihiy adlarnıñ qaytarılması Qırım Ukraina devletiniñ mevamını qaviyleştirir ve Qırımnıñ sahibi kim olğanını numayış eter. Ukrain haritalarında nasıl adlar olsa, halqara haritalarda da aynı adlar olur.

Ekinciden, toponimlerniñ qaytarılması – Qırımnı işğalden qurtarmaq içün bir alet ve işğalcılarğa qarşı ideologik küreşniñ ciddiy usulıdır. Böyle etip, rusiyelilerniñ ne Qırımğa, ne Ukrainağa alãqası olğanını kösteremiz. Köremiz ki, Putin ve tarafdarları ukrain topraqlarına hep rus adlarnı qoymağa tırışalar.

 ‘Hatırlatam ki, keçken asırnıñ 30-ıncı seneleri Ğarp natsıstlerge Almaniyada hakimiyet başına oturmağa musaade etti. Zemanemizde ise Ukrainadan antiRusiyeni yapmağa başladılar.  Leyha asılında yañı sayılmaz. Biraz tarihnı araştırğan insanlar mezkür leyha taa XIX aırda başlatılğanını körerler.  O, Avstro- Ugor imperiyasında, Poloniyada  ve diger ülkelerde bugünde bugün Ukraina sayılğan  tarihiy territoriyalarnı ülkemizden sökip almaq niyetinen başlatılğan edi’,- dedi Putin öz çıqışında, 2023 senesi 21 fevral künü.

Tarihiy adlarnıñ qaytarılması- Ukrainanıñ dekolonizatsıyası ve dekomunizatsıyası içün ciddiy adımdır. Bugünde bugün  rusiye imperiyasınıñ siyaseti timsallerini bulundırğan adlardan qurtulmaq soñ derece emiyetlidir.

 Şundan da ğayrı, tarihiy adlarnı qaytarır eken, Ukraina özüni adaletni tiklemege ıntılğan, tamır halqlarını qayğırğan avropa, qanuniy bir devlet olğanını numayış ete. Hatırlatayıq ki, 2021 senesi ‘Ukraina tamır halqları haqqında’ Ukraina qanunını qabul eterek, Ukraina bir sıra dünya devletleri içün  tamır halqlarnıñ haqlarını amelde qorçalanmasınıñ örnegi oldı. Rusiye ise bu qanun lãğu etilmesi içün bayağı ğayret köstergen edi.

Kampaniya ‘Tiklenüv’ halqara fondu ve destegi ile kerçekleştirile. Mezkür plakat ise QRM faalleri ve göñüllileri tarafından işlep çıqarıldı ve ukrain ressamı Andrey Yermolenkonıñ ustalığı ile öz sıfatına sahip oldı.