Bazaertesi künü, 10 aprelde Qırımtatar jurnalistika künü qayd etile. Bu künde 140 yıl evel ‘Terciman’ adlı ilk qırımtatar gazetası dünya yüzüni körgen edi.
‘Terciman’ türktilli gazetalardan eñ meşhüri oldı. Gazetanıñ muellifi ve muharriri İsmail Gasprinskiy qırımtatar edebiy tiliniñ inkişafına temel qoydı.
Qırımtatar Resurs Merkezi 2015 senesi faaliyetini başlağanından berli qırımtatar tiliniñ inkişafı oğrunda çalışmaqta:
– QRM saytı 4 tilde, şu cümleden qırımtatar tilinde de çalışmaqta;
– 2019 senesi QRM İnsan haqlarınıñ Umumiy Deklaratsıyasını qırımtatar tiline tercime etti ve onı BMT(OON) resmiy resurslarında yerleştirdi. 2021 senesi ise insan haqları boyunca Avropa Konventsıyası da qırımtatar tiline tercime etildi. Şundan da ğayrı, Qırım ve qırımtatarlarnen bağlı ukrain qanunlarını da qırımtatar tiline tercime etmege niyetimiz bar.
– QRM ‘Adlarnı qaytarmaq – Qırımnı qaytarmaqtır’ adlı Qırımnıñ tarihiy toponimikanıñ qaytarılması oğrunda informatsıon kampaniyasını keçirmekte. O da qırımtatar tiliniñ saqlanmasına da hızmet etecek.
– Şundan da ğayrı hatırlatmaq ister edik ki, işğal etilgen Qırımda 2014 senesinden berli çalışmağa devam etken jurnalistler ayrı diqqatqa lãyıqtır.
Mutehassıs olğan jurnalistler işlerini devam etken ediler, amma basqı artqan sayın, Ukrainanıñ qıta qısmına köçmege mecbur oldılar. Misal olaraq ATR ilk qırımtatar televideniyesi öz yerini deñiştirmege mecbur qaldı. Qırımda onıñ faaliyeti toqtatılğan soñra, QRM teşebbüsi ve destegi ile ATR Kiyevde öz işini devam etti.
Yarımadada repressiyalar neticesinde halq jurnalistikası inkişaf etmege başladı. Al-azırda bir çoq siyasiy mahküm arasında 12 faal, halq jurnalisti, blogeri mecvut: Server Mustafayev, Timur İbragimov, Marlen Asanov, Seyran Saliyev, Remzi Bekirov, Ruslan Suleymanov, Osman Arifmemetov, Rustem Şeyhaliyev, Amet Suleymanov, Riza İzetov, Emir-Usein Kuku, Nariman Celãlov.
Yarımada haqsız-qanunsız, söz serbestligi yoq derece olğan bir yerge çevirildi.
Qırımtatar Resurs Merkezi halqara cemaatçılıqnı işğalcı devletke basqını arttırmağa çağıra. Vatandaşlarımız öz zenaatları boyunca faaliyetlerini devam etmeliler.