BMT(OON) qıymet keskenine köre, al-azırda 370 million tamır halq 70 yaqın ülkede yaşamaqta. Dünyada 5000-ge yaqın çeşit tamır halqlar gruppası bar. Tamır halqlarnıñ tilleri- 4000-ge yaqın çeşit til. Olarnıñ büyük qısmı yoq olmaq havfı altında bulunmaqtalar.
Ukrainada 3 tamır halq bar- qırımtatar, qaraylar ve qırımçaqlar. Yazıq ki, 2014 senesi vatanları-Qırım rusiye federatsiyası tarafından işğal etildi. Bu devir içinde işğalcılar bar küçünen Ukraina tamır halqlarınıñ yarımada ile bağını silmege tırışalar. Bu yolda ğayretlerinden biri – yarımadada coğrafik adları deñiştirmek.
Sovet hakimiyeti, al-azırda da rusiye hakimiyeti de Ukraina tamır halqlarnıñ medeniyeti, til ve tarihını yoq etmek, ana yürtlarınen bağlarını üzmek içün elinden kelgenini yapmaqta. Şunı qayd etmege ister edik ki, rusiye hakimiyeti bunı acele yapmağa ğayretiniñ neticesinde eki Abrikosovka, eki Aromatnoye, eki Beregovoye, üç Blişneye, üç Vladimirovka, dört İvanovka, dört Lugovoye köyleri peyda oldı. Bu cedvelni daha devam etmek mümkün.
Körgenimiz kibi, mezkür adlar acele uydurılıp, hiç bir mananı ve tarihiy degerini taşımay. Qırımnıñ tarihiy adları ise aksine Ukraina tamır halqlarnıñ menligini, tarihiy mirasını, medeniyetini mucesemleştire.
Tamır halqlar haqlarınıñ qorumasını temin etmek seyaremizniñ medeniy çeşitligini saqlav ve adalet oğrunda küreşniñ emiyetli qısmıdır. Ayrıca da YUNESKO tamır halqlarnıñ haq, medeniy degerleriniñ qorulmasında büyük rol oynamaqta. İşbu teşkilãt tamır halqlarnıñ ürf-adetleri, tili, mirasınıñ mühimligini añlap, milliy özgünliginiñ saqlanılmasına destek köstere.
Bugünde bugün tarihiy adlarnıñ tiklenilmesi orğunda çalışmaq ğayet emiyetlidir. Çünki toponimiya sürgün etilgen qırımtatar halqınıñ tiklenilmesi içün soñ derece mühüm yer almaqta.
Adlarnı qaytarmaq-tamır halqlarnıñ mirasını saqlamaq demektir!
#LIBERATECRIMEA kampaniyası QRM tarafından Halqara inkişaf boyunca AQŞ Agentligi ile maddiy desteklengen ‘Qoşul!’ adlı cemaat areketine destek olğan Programma çerçivesinde keçirildi. Kampaniya mündericesi Pact mesüliyetligindedir ve Halqara inkişaf boyunca AQŞ Agentligi ya da AQŞ hakimiyetiniñ noqtainazarlarını aks etmey bilir.