Qırımtatar Maaliy Merkezi

Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ qoşumca muşaveresinde yapılğan beyanatı

Qırımtatar Maaliy Merkezi idaresiniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisniñ azası Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ "Söz serbestligi ve onıñ diger temelli serbestliklernen bağı" mevzusındaki insan ölçevi boyunca qoşumca muşaverede yapılğan beyanatı.

Sayğılı muşavere iştirakçileri!

Lüksemburg Beyannamesine qol tutqan teşkilât azalarına minnetdarlıq bildirem.

2014 seneden berli, Rusiye Qırımnı işğal etken soñ, yarımadada söz, vicdan ve tınç toplaşuvlar üriyetleri bozula. Bu vaziyet menfiy şekilde qırımtatar halqına tesir ete.

Men Qırımnıñ tamır halqınıñ temsiliy organı – Qırımtatar Milliy Meclisniñ azası olam.

Meclis – qırımtatar halqınıñ salâhiyetli temsiliy organıdır. O, Qurultayda saylanıp, Ukraina qanunları ve halqara uquqnıñ qaidelerine köre areket ete. Meclisniñ esas maqsadı – qırımtatarlarğa qarşı Sovet Birligi tarafından yapılğan soyqırımnıñ aqibetlerini yoq etmesidir.

Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2016 senesi sentâbrniñ 29-da Meclisnı ekstremist teşkilâtı olaraq tanıp, onıñ faaliyetini yasaq etti. Böyleliknen qırımtatarlarnıñ temsiliy institutlarını idare etmege ortaq aqqı bozuldı.

İşğalci akiyemiyet, qırımtatar halqı içün müim qararlar qabul etken Mecliske toplaşuvlarnı ötkermege yasaq etti.

Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti bazı Meclis azaları ve Qurultay vekillerine qarşı daimiy basqı siyasetini ötkere.

Men öz evimde, Qırımda, yaşap olamayım. Maña qarşı Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti basqı yapıp, cinaiy davalarnı açtı. Quvetçiler evelden bir şey tapmaycaqlarını bilip, evimde tintüv keçirdiler. Tintüvler ve yaqalavlar çeşit seviyeli meclislerniñ 20 azasında ötkerildi.

Birleşken Milletler, Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtı, Avropa Şurası ve başqa halqara teşkilâtlarnıñ toplaşuvlarında faal şekilde iştirak etkenim içün işğalci mahkemeler meni ğıyaben yaqalap, halqara qıdıruvğa ilân ettiler.

Qırımtatar halqınıñ liderleri Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov öz Vatanından sürgün etildiler. 2020 senesi işğalciler olarğa qarşı yañı cinaiy davalarnı açtılar.

Jurnalist Gülsum Halilovanı ecnebiy devlette silâlı birleşmede iştirak etkeninde qabaatlap, ğıyaben yaqaladılar.

İşğalci akimiyet qırımtatar halqınıñ söz serbestligi kerçekleştirüviniñ bütün şekillerini bastıra. Mayısnıñ 18-zi – qırımtatar halqınıñ soyqırımı qurbanlarınıñ hatıra künüdir. Er yıl yarımadanıñ bütün köşelerinde matem merasimleri ötkerile edi. Lâkin Qırım işğal etilgenden soñ işğalci akimiyet matem mitinglerini ötkermege yasaq etti.

Yılnıñ başından berli 70 faal fevralniñ 23-den  iyunniñ 26-na qadar miting, yürüş, aktsiyalar keçirilüvine ruhset berilmemesine dair tenbiler aldı.

Meclis faaliyeti yasaq etilgen içün qırımtatar halqı Qırımda öz temsiliy organlarnıñ demokratik saylavlarınıñ ötkerilüvi aqqından marum etildi.

Tarif etilgen söz serbestligi bozıluvınıñ adiseleri az degil. Bu – Qırımnıñ tamır halqınıñ cemaat faaliyetini bastırmaq içün yapılğan daimiy ameliyattir.

Tevsiyeler:

Halqara seviyede:

1. Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ azaları olğan devletlerge Rusiyeden Meclis faaliyetine yasaqnı lâğu etüv aqqında Birleşken Milletler Halqara mahkemesiniñ ara qararı, Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtı Parlament Assambleyasınıñ rezolütsiyalarnı icra etmege talap etmek.

2. Küç-quvetni birleştirmek içün Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ başqa halqara teşkilâtlarnen daimiy dialognı qurmaq.

Rusiyege:

1. Birleşken Milletler Halqara mahkemesiniñ ara qararını icra etip, Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesiniñ Meclisni yasaq etüvine dair qararnı lâğu etmek ve Mecliske Qırımda işlemege bermek.

2. Qırımnı nezareti altında tutqan işğalci devlet olaraq halqara uquqnıñ qaidelerine köre bütün mecburiyetlerini icra etmek.

Işğal etilgen Qırımda 2021 senesi mayıs ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talili(taqdim)

Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi mayıs ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talilini taqdim etti. Teşkilãt bergen bilgilerge köre, mezkür müddet içinde 4 tintüv, 2 tutuqlama, 6 sorğu, sorav ve ‘subet’ qayd etildi. Aprel ayında 3 hapisleme qayd etilgen edi. Adaletli mahkeme haqqınıñ bozuluvı 29 kere qayd etildi. Fizik ve ruhiy sağlıq haqqınıñ da 7 kerek bozulması belli.

10.06.2021

QRM qırımtatar sürgünliginiñ 77 yıllığı munasebetinen ‘Genotsıd olmasın!’ kampaniyasını başlay

Qırımtatar resurs merkezi qırımtatar sürgünliginiñ 77 yıllığı munasebetinen ‘Genotsıd olmasın!’ informatsıon kampaniyasını başlay. Pervasız olmağanlarnı qoşulmağa davet etemiz.

31.05.2021

2020 senesi Qırımda ekologik vaziyet

Qırımtatar resurs merkeziniñ ekspertleri ‘İşğal etilgen Qırım territoriyasında 2015-2020 ss. iqlimniñ deñişmesi, ekologik vaziyetniñ hususiyetleri ve ekologik-iqlimiy monitoringniñ vaziyeti’ mevzusında araştırmanı taqdim ete.

31.05.2021

Qırımnıñ 7 işhanesi avağa zararlı maddelerni çıqara

Şarqiy Qırımda yerleşken yedi işhaneden avağa zararlı maddeler çıqarıla. İşğal etilgen yarımadanıñ prokuraturası qabaatlı şahıslarnı memuriy mesuliyetke çağırılmasına teşebbüs kösterdi. Bu aqta muessiseniñ matbuat-hızmeti haber bere.

21.04.2021

İşğal etilgen Qırımda 2021 senesiniñ ilk çeriginde insan haqlarını bozuvlarınıñ talili(taqdim)

Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesiniñ ilk çeriginde yüz bergen insan haqlarını bozuvlarınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ bildirgenine köre, mezkür vaqıt içerisinde 22 tintüv, 146 yaqalama, 23 sorğu keçirilgen edi. Yılnıñ ilk üç ayında umumen 45 adam hapiske alındı: 10-yañı, 16-müddetni uzatuv, 19-mahkeme hükümi. Adaletli mahkeme haqqınıñ bozuvı 113 kere yüz bergen edi. Fizik ve psihik sağlığına dair haqlarnıñ bozulması 51 kere qayd etildi. Şundan da ğayrı, 33 kere siyasiy mabuslar Qırımda başqa yerlerğe alıp ketildi. QRM esabatında din haqları, yarımadada ekologik normaları, hapisteki müşkül şaraitler, siyasiy mabuslarnıñ haqları bozulğanı ve işğal etilgen Qırımda qanunsız arbiy talimler keçirilgeni haqqında malümat bulunmaqta.

19.04.2021

İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi mart ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talili(taqdim)

Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi mart ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ bildirgenine köre, mezkür vaqıt içerisinde 9 tintüv, 8 yaqalama, 8 sorğu keçirilgen edi. Mart ayında umumen 8 adam, şu cümleden 2 qırımtatarı, hapiske alındı. Adaletli mahkeme haqqını bozuvı 22 kere yüz bergen edi. Fizik ve psihik sağlığına dair haqlarnıñ bozulması 21 kere qayd etildi.

06.04.2021

İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi fevral ayında insan haqları bozuvlarnıñ talili(taqdim)

Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi fevral ayında insan haqları boyunca yüz bergen bozuvlarnıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ bildirmesine köre, esabat müddeti devamında 10 tintüv, 11 yaqalama, 10 sorğu qayd etildi. Fevral ayı devamında 19 hapiske alınuv, olardan 15-i qırımtatarlarğa nisbeten. 44 kere insan haqlarınıñ bozulması qayd etildi. Şu cümleden 20 kere fizik ve maneviy seviyede sağlıqqa tesir etilmesi ve 19 defa siyasiy mabuslarnı Qırımdan çıqarılmasınen insan haqlarınıñ bozulması belli.

12.03.2021

‘Чи болить?’(‘Ağıramı’): #LIBERATECRIMEA faal cemaatçıları Qırım işğal etilgen künü munasebetinen yañı kampaniyanı başlay

Qırımnı işğalden azat etüv ve qırımtatarlarğa destek oğrunda hızmet etken #LIBERATECRIMEA halqara areketi ve Qırımtatar resurs merkezi Qırımnı işğal etilmesiniñ 7 yıllığı munasebetinen ‘Чи болить?’ (‘Ağıramı’) adlı kampaniyanı başlaylar. Pervasız qalmağan, Qırım haqqında hatırlap, yüregi ağırğanlarnı informatsıon kampaniyağa qoşulmağa davet etemiz. Keliñiz, Qırım içün yüregi acığan her kim olsa, birleşip, bütün dünyağa Qırım-Ukrainanıñ bir parçası olğanını hatırlatayıq.

23.02.2021

‘Deputat, Kreml mabuslarına yardım et’ kampaniyası

Qırım deookupatsıyası ve qırımtatar halqına destek oğrunda ğayret köstergen #LIBERATECRIMEA halqara areketi ‘Atalıq’ halqara kampaniyasınıñ çerçivesinde ‘Deputat, Kreml mabuslarına yardım et’ kampaniyasını başlay ve ukrain memurlarını rusiye işğalcıları tarafından taqip etilgen qırım sakinlerini öz imayeleri altına almağa çağıra.

14.02.2021

#LIBERATECRIMEA areketiniñ kampaniyası çerçivesinde işlep çıqarılğan plakatlar

Qırımtatar resurs merkezi Qırım deookupatsıyası ve qırımtatar halqına destek oğrunda ğayret köstergen #LIBERATECRIMEA halqara areketiniñ kampaniyası çerçivesinde işlep çıqarılğan plakatlarnı taqdim ete.

14.02.2021

Qırımda ciddiy ekotsid beklenile - Bariyev

Qırımtatar Maaliy Merkezi idaresiniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ uquqiy meseleleri ve tış işleri idaresiniñ başlığı Eskender Bariyev "Dom" telekanalınıñ efirinde işğal etilgen Qırımda işğalciler suv menbalarnıñ tutumsız qullanıluvı siyaseti neticesinde ciddiy ekotsid beklenilgenini qayd etti.

12.02.2021

#LIBERATECRIMEA yazuvlı şiarlarınıñ sergisi

Qırımtatar Maaliy Merkezi, #LIBERATECRIMEA Qırımnı işğalden qurtaruv ve qırımtatar halqı ile birdemlik halqara cemaat areketiniñ yazuvlı şiarlarını taqdim etti. Serginiñ mevzusı Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavuzınen bağlı edi.

08.12.2020

Işğal etilgen Qırımda 2020 senesiniñ 9 ayı devamında yüz bergen insan aqları bozuluvlarınıñ talili

Qırımtatar Maaliy Merkezi işğal etilgen Qırımda 2020 senesiniñ 9 ayı devamında yüz bergen insan aqları bozuluvlarnıñ talilini taqdim ete. Nezaret etüvniñ neticelerine binaen, esap etilgen devirde yarımadada 40 tintüv, 68 yaqalav, 70 sorqu, sorav ve ''sübet'' keçirildi, 195 insan tevqif etildi: 48 yañı tevqif ve çıqarılğan ükümler, 147 - qırımlı siyasiy mabuslarğa tevqif etüv müddetleriniñ uzatılmasıdır. Bundan ğayrı, adaletli mahkeme aqqınıñ bozuluvı ile 332 adise, fizikiy ve ruhiy sağlığınıñ eñ yüksek seviyesine irişe bilüv aqqınıñ bozuluvı ile bağlı 112 adise ve siyasiy mabuslanıñ Qırımdan avuştırıluvı ile bağlı 33 adise qayd etildi. Bundan ğayrı, QMM esabatında muntazam şekilde yüz bergen vandalizm adiseleri, diniy aqlarnıñ bozuluvı, yarımadadaki ekosistemanıñ bozuluvı, tevqifhane ile apishanelerdeki qabul etilemeycek şaraitler, siyasiy mabus aqlarınıñ bozuluvı ve işğal etilgen Qırımda qanunsız alda keçirilgen arbiy talimatlar aqqında haber etile.

24.11.2020

Qırımda büyük suv havuzlarnıñ deerlik episinde suv küzgüsiniñ meydanlığı eksilmekte (video)

Cuma künü, boş aynıñ 20-de Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ hadimleri ve ekspertleri Qırımnıñ suv menbalarını satellitten yapılğan resimler vastasınen nezaret etüvniñ neticelerini taqdim ettiler. Tedqiqatnıñ neticelerine binaen, Qırımda büyük suv havuzlarnıñ deerlik episinde suv küzgüsiniñ meydanlığı eksilmektedir. 2015 senesinden başlap, 2020 senesine qadar suv küzgüsi meydanlığınıñ eksilmesi ortalama 32% teşkil ete: suv havuzlarında 43% ve göllerde 25%.

22.11.2020

İşğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda avanıñ kirli olğanı qayd etildi

İşğal etilgen Qırım civarlarındaki Çaplınka ve Qalançaq rayonlarında etraf müitiniñ vaziyeti teşkerildi. Neticede avada bir sıra maddelerniñ em bir kerelik, em ortalama künlik miqdarı qarardan ziyade olğanı qayd etildi. Bu aqta Devlet istimalcılar hızımetiniñ Herson vilâyetindeki Baş idaresi haber ete.

11.11.2020

Qaradağ qoruğında qanunsız qurucılıq ötkerile

İşğal etilgen Qırımda qurmağa yasaq qoyğan mahkeme qararına baqmadan Qaradağ qoruğına qurucılıq malzemeleriniñ ketirilüvi qayd etildi. Bu aqta Kefe "memuriyetiniñ" matbuat hızmeti haber etti.

29.06.2020