On Thursday, December 9, the Crimean Tatar Resource Center with the support of the Friedrich Naumann Foundation for Freedom in Ukraine held the XXII session of the Crimean Discussion Club on the topic Historical toponymy of Crimea: present and future. The experts discussed and formed the logistics of the process of restoring historical names in Crimea. Based on the discussion, the Crimean Tatar Resource Center will develop appropriate recommendations for the Ukrainian authorities.
Spikerler:
Eskender Bariyev- Qırımtatar resurs merkeziniñ reisi, qırımtatar Meclisi çetel işler ve huquq meseleleri boyunca idaresiniñ başı.
Anna Kravçenko- ‘Fridrih Naumannıñ serbestlik oğrunda Fondu’ Temsilciliginiñ leyha meneceri
Boris Babin- y.i.n., professor, QRM eksperti
Roman Aliyev- Almaniyada qırımtatar diaspora temsili
Snaver Seythalilov- vaqtınca işğal etilgen territoriyasını reintegratsıya naziriniñ muavini
Oles Doniy- ukrain jurnalisti, televideniye alıp barıcısı, cemaat ve medeniyet erbabı. Ukraina halq deputatı.
Nevbetteki meseleler muzakere etildi:
1. Qırımnıñ tarihiy toponimiyası evelden sürgün etilgen qırımtatar halqınıñ hertaraflama reabilitatsıyası içün ne qadar hemiyetli?
2. Qırım tarihiy toponimiyası menlikni saqlamağa yardım etken unsurlardan biri sayılırmı?
3. Qırım tarihiy toponimiyasınıñ tiklenilmesi deokkupatsıya yollarından biri sayılırmı?
4. Zemaneviy şaraitlerde Qırım tarihiy toponimiyasını nasıl etip tiklemeli?
Ekspertlerniñ qayd etkenlerine köre, Qırımnıñ tarihiy toponimiyası qırımtatar halqınıñ reabilitatsıyası içün ğayet hemiyetlidir. Ana topraqlar olmasa, ananeviy hocalıq, milliy medeniyet kibi sahalarnıñ tam manada inkişafı içün şaraitler yoq sayılır.
Munaqaşa klubunıñ çerçivesinde Qırımnıñ tarihiy toponimiyasını tiklev esnası şekillendirildi. Ekspertler aytqanı kibi, al-azırda Ukrainada Qırımnıñ tarihiy adlarını tiklemege imkãn bergen üç qanun bar:
Birincisi-‘milliy mensüpligine köre sürgün etilgen şahıs haqlarınıñ tiklenilmesi haqqında’. 3 maddede devlet, sürgün etilgen halqlar temsilcileriniñ muracaatına binaen, tarihiy toponimiyanıñ tiklenilmesine destek kösterecek.
Ekinci-‘Dekommunizatsıya haqqında qanun’. Qırım MC-nde mesken yerlerniñ adlarını deñiştirüvi haqqında qarar mevcut, faqat işğalden dolayı amelge keçirilmesi toqtatıldı.
Üçünci- ‘Tamır halqlar haqqında qanun’. 4 madde tamır halqlar temsilcileriniñ teşebbüsi ile tarihiy toponimikanı tiklemek mümkün olğanını tasdiqlay.
Ekspertler qayd etkeni kibi, Qırımda tarihiy adlarnıñ qaytarılması- Qırım deokkupatsıyağa alıp barğan adımlardan biridir.