QRM Qırımda insan haqları haqqında esabat içün OONğa tevsiyelerini yolladı

July 8, 2021

The Crimean Tatar Resource Center has sent recommendations for the interim report of the UN Secretary General on human rights in the occupied Crimea, which will be considered on July 13, 2021 at the 47th session of the UN Human Rights Council.

1.     2016 senesi 26 aprelde ‘Qırım Cumhuriyeti Aliy Mahkemesiniñ’ qararı ile qırımtatar Mİlliy Meclisiniñ faaliyeti yasaq etildi. 2017 senesi 19 aprel künü OON Halqara mahkemesi ‘UKraina RF qarşı’ davası boyunca qararlarını çıqardı, şu cümleden ırq diskriminatsıyalarını yoq etüvi boyunca Halqara Konventsıyanı  bozğanına şikãyet eterek, Rusiyeden qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasağını lãğu etmege talap etti. Faqat, RF mezkür qararnı halã yerine ketirmedi. Esabatta qırımtatar halqınıñ siyasiy haqları amelge keçirilmesinen bağlı vaziyetniñ talili yoq.

2.      Qırımda qırımtatar ve ukrainlerge nisbeten ırq diskriminatsıyası devam etmekte, ayrıca da,  işnen temin etilüv, tasil, medeniyet, tibbiyet, huquqqoruyucılıq, içtimaiy teminlev kibi saalardaki vaziyet araştırılmağan.

3.     Yarımadada qadınlar diskriminatsıyası da temelinden ögrenmeli. Siyasiy mahbüslerniñ tuvğanları, şu cümleden bugünge 64 ömürarqadaşı,119 ana ve 98 qızı pek kergin vaziyetteler. Qırımtatar milliy areket faallileri de basqığa oğratıla.

4.     Baş kãtip öz esabatında yarımadada sağlıqqoruv sistemasınıñ faaliyetini araştırmadı. Covid-19 şaraitlerinde faaliyetke qıymet kesilmedi. Şundan da ğayrı, Qırımda rusiye vaktsınasına aşına olmaq zorlamasına ayrıca diqqat etmeli.

5.     Yarımadada ekologik vaziyetni araştırmaq pek ehemiyetlidir. Işğalcı hakimiyetniñ bu saadaki siyaseti neticesinde Qırım ekosisteması tehlüke altındadır.

6.      Qırımda Ukraina vatandaşlarına rusiye vatandaşlığını almaq mecburiyeti neticesinde RF vatandaşı olmağanlarğa topraq sahibi olmaq yasaq etken qanunnıñ qabul olunması ile rusiye pasportını almağa istemegen ukrain vatandaşlarından olar sahip olğan topraqlarnı ellerinden alalar.