Qırımtatar Maaliy Merkezi

Mültimedia

QRM halqara cemaatçılıqqa işğal etilgen Qırımda halq jurnalistikanıñ vaziyeti haqqında hikãye etti

04.10.2021

 Çarşenbe künü sentãbrniñ 29-unda QRM menecerleri Zarema Bariyeva ve Tatyana  Podvornãk halqara konferentsıyalarda iştirak etip, cemaatçılıqnı işğal etilgen Qırımdaki jurnalistikanıñ vaziyeti ve faal cemaatçılarğa nisbeten repressiyalar haqqında haberdar ettiler.

 

Menecer Zarema Bariyeva ‘Qırım Muhtar Cumhuriyetinde söz serbestliginiñ basqısı. RF siyasiy mahbüsü Amet Suleymanov’ adlı konferentsıyasına davet etilgen edi. Mezkür konferentsıya liberal demokratik firqanıñ senatoru Roberto Rampi ve insan haqlarınıñ qoruv İtalyan federatsıyasınıñ teşebbüsi ile keçirildi.

‘2014 senesi Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali halqara qanunlarnıñ bozuluvı, arbiy agressiya olmaqtan ğayrı Haber vastalar serbestliginiñ basqısı oldı.  ‘Rus Qırım’nıñ sıfatını köstermek içün, parallel bir kerçekni numayış etmek içün millionlarnen dollar masraf etildi. Yarımada haqsızlıq, qanunsızlıq, serbestsizlik territoriyasına çevirildi. Şundan da ğayrı,  işğalcılar qırımtatar ve ukrain faalcılar, jurnalist ve blogerlerni sistemli şekilde repressiyalarğa oğratalar’,- qayd etti Bariyeva.

Ekspert işğal etilgen Qırımda jurnalistlerniñ haqları bozulğanı, yaqalama ve tutuqlamalar haqqında añlattı.

‘Jurnalistler, halq jurnalistleri, bloger ve strimerler rusiye tarafından daima taqip etilmekte. Yazıq ki, olarnı zorbalıqnen yaqalay, tutuqlay, para cezasına mahküm eteler. Bazıda işğalcılar fizik quvettini işletip, rusiye qanuncılıqnı bile taptap keçeler’,- dedi o.

Kommunikatsıya boyunca menecer Tatyana Podvornãk ‘Qırımtatarlarnıñ halq jurnalistikası rusiye işğali şaratinde’ mevzulı maruzanı hazırlap, onı ‘Tamır halqlar ve öz-özüni tayin etüv jurnalistikası’ mevzusında onlayn-konferentsıyasında taqdim etti. Saam ameliy ilimler universiteti(Norvegiya) tarafından teşkil etilgen bu tedbirde bütün dünyadan alimler, professor ve studentler iştirak ettiler.

‘QMC ve Aqyar şeheriniñ uzun sürgen işğali neticesinde yarımadada söz serbestligi meselesi daha çoq aktual olmaqta. RF tarafından qırımtatar haber vastalarına basqı kösterile ve yoq etile. Zemaneviy vaziyette halq jurnalistika inkişafınıñ devam etilmesi tafsilãtlı araştırmalarnı talap ete’,- qayd etti Podvornãk.

QRM temsilcisi öz çıqışında qırımtatar haber vastaları yoq etilmesi neticesinde yarımadada grajdanlıq jurnalistika faal inkişaf etmege başlağanını qayd etti. Professional jurnalistler öz havfsızlığı içün Qırımnı terk etmege mecbur olğanları içün, olarnıñ yerine faal cemaatçılar çalışmağa başladılar.

‘11 qırımtatar halq jurnalisti-Amet Suleymanov, Server Mustafayev, Timur İbragimov, Marlen Asanov, Seyran Saliyev, Remzi Bekirov, Ruslan Suleymanov, Osman Arifmemetov, Rustem Şeyhaliyev, Nariman Memedeminov, Ernest Ametov rusiye silãhllı küçler tarafından yaqalanğan ediler. Bir sıra siyasiy mahbüs-Server Mustafayev, Timur İbragimov, Marlen Asanov, Seyran Saliyev rusiye mustemlekelerinde öz müddetlerini keçirmekteler. İşğlacılar jurnalistlerge 13-19 senege qadar hapis müddetlerine mahküm ettiler. Digerlerge kelgende, tetqiq işleri devam etmekte, her kün mahkeme toplaşuvları keçirile, olarda insan haqları bozulması devam etile’,- qoştı o.