Qırımtatar Maaliy Merkezi

Cenk esnasında etraf müitni istismar etüvge qarşılıq kösterüv halqara künü munasebetinen QMM beyanatı

Rusiye Federatsiyası tarafından Qırımda istegeni qadar özek obyektlerni ve malzemelerini, özek silânı taşıp olğan uçaqlar ve raketalar ile beraberlikte silâ sistemalarını yerleştirilmesi, Aqyar ve Kefe civarlarındaki Sovet deviri özek silâ yerleştirüv tesislerni ğayrıdan tiklenmesi ve neticede yarımadanıñ topraq, suv ve ava saalarınıñ özek malzemelerinen bulaşa bilmesi ile raatsızlanğanımıznı bildirip;

arbiyleştirüv, sanayı ve qurucılıq maqsadlarda Qırımda ve Qara ile Azaq deñizleriniñ iç suvlarında ve yalılarında qum ve başqa resurslarınıñ kütleviy şekilde çıqarıluvı ve neticede suv resurslarınıñ kirletilmesi ve tüketilmesi, sailniñ deñiştirilmesi, suv aqımlarınıñ ve deñiz tübündeki biologik variyetniñ menfiy tarafqa deñiştirilmesi, Kalamit, Karkinit ve Donuzlav körfezleri, Bakal beli, Aqquş adaları ve Zernova kiçik filofor alanındaki unikal suv-bataq saaları içün telüke doğurması ile raatsızlanğanımıznı qayd etip,

Keriç boğazında, Aqyar limanlarınıñ suvlarında, Donuzlav ve Sivaş körfezlerinde Rusiye Federatsiyası arbiy-deñiz flotunıñ, Milliy gvardiya ordusınıñ ve Federal havfsızlıq hızmeti Sıñır hızmetiniñ daimiy şekilde bulunması ve talimatlarını keçirmesi neticesinde deñiz saasınıñ cermay malzemeleri, qalımtı ve çıqımtılarnen nezaretsiz kirlenme telükesini qayd etip,

Rusiye Federatsiyası tarafından Arhangelsk, Bulğanaq, Golitsın, Qazantip, Odesa ve Ştormove saalarında nezaretsiz cermay malzemeleriniñ işlep çıqarıluvı neticesinde Qara ve Azaq deñizleriniñ istisnai deñiz iqtisadiy zonasınıñ ve qıta sailiniñ kirletilmesini takbih etip,

Şimaliy Qırımda topraqlarında Rusiye Federatsiyasınıñ silâlı quvetleri bulunğan himiya istisalı şirketleri mütenasip temizleme tesisatları ve usulları olmadan nezaretsiz şekilde faaliyetleri yürsetkeni neticesinde Qırımnıñ topraq, suv ve ava saalarınıñ, Azaq deñizindeki Sivaş körfeziniñ, Qara deñizindeki Karkinit körfeziniñ ve qomşu Herson vilâyetindeki topraqlarınıñ kirletilmesi ile ciddiy şekilde raatsızlanıp,

Qırımdaki silâlı quvetleri, sanayı ve qurucılıq ihtiyacları içün yarımadanıñ ekosistemasını tuzlanuvdan ve qurumaqtan qorçalağan sıñırlı ve ğayrıdan tiklenemez artezian suv yedekleriniñ nezaretsiz ve ealiniñ gumanitar ihtiyacları ile añlatılamağan kütleviy şekilde tüketilmesi, Qırımğa saip olamağan Rusiye Federatsiyası akimiyetiniñ vekilleri tarafından Qırımdaki yeraltı ve yerastı suv menbalarınıñ vahşıyca qullanıluvı ve tabiy suv yollarınıñ deñiştirilüvi ile teren şekilde raatsızlanıp,

Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımdaki vekilleri tarafından Aqyar ve Cenübiy Qırımdaki Aqdeñiz ösümliklerini ve Qırım tamır halqlarınıñ, ilk nevbette qırımtatar halqınıñ tarihiy hatırası ve ayat tarzı içün müim olğan tabiat obyeklerini ve abidelerini qurucılıq, arbiy bazalarını ve poligonlarını kenişletüv maqsadınen yoq etilmesini qayd etip,

halqara mecburiyetlerini bozğan Rusiye Federatsiyası tarafından Qırım topraqlarından kütleviy ve nezaretsiz şekilde Qara ve Azaq deñizlerindeki biologik resurslarınıñ, şu cümleden olarnıñ yasaq etilgen çeşitleriniñ yasaq etilgen vastalarnen tutulğanını takbih etip,

Qırımtatar Maaliy Merkezi Rusiye Federatsiyasından aşağıdaki talaplarnıñ yerine ketirilmesini talap ete:

- yarımadanıñ arbiyleştirilmesi ve özekleştirilmesi çerçivesinde Qırım ve qomşı deñiz saalarınıñ ava, topraq ve suv çevreleriniñ qanunsız şekilde kirletilmesini, Şimaliy Qırımda himiya sanayısınıñ nezaretsiz faaliyetini toqtatmaq;

- Qırımda yalıñız ealiniñ temel ihtiyacları içün ve başqa menbalarnıñ yoqluğında artezian suv çıqaruvını yapmaq, Qırımda suvı az olğan topraqlarda olğanı kibi optimal iqtisadiy faaliyet yürsetmek, büyük miqdarda suv masraf etken şirketlerni çalıştırıp, Qırımğa Rusiye Federatsiyası vatandaşlarını kütleviy şekilde köçürip ve Qırımda arbiy bazalarını yerleştirip, sunniy şekilde suv ithiyaclarını arttırmamaq, yarımadadaki suv anbarlarını ve suv dağıtım sistemalarını tutumlı şekilde işletmek;

- iç suvlarda ve Qırım etrafındaki Qara ve Azaq deñizleriniñ qıta saillerinde beñzeri olmağan deñiz ve yalı tabiat sistemalarnıñ yoq etilmesine ketirgen qanunsız qum ve başqa qurucılıq malzemeleriniñ çıqarılmasını toqtatmaq;

- Qara ve Azaq deñizleriniñ qıta saillerindeki Bulğanaq, Golitsın, Qazantip, Odesa ve Ştormove saalarında cermay malzemeleriniñ qanunsız şekilde ve tabiatqa zarar ketirgen işlep çıqarıluvını toqtatmaq;

- Şimaliy Qırımda yerli tabiat sistemalarına islâ olmaz zarar ketirgen himiya sanayısınıñ nezaretsiz faaliyetini toqtatmaq;

- Qırımnıñ arbiyleştirilüvi ve şu cümleden arbiy talimatlarıñ çerçivesinde deñiz saasınıñ kirletilmesini toqtamaq içün bütün kerekli areketlerni yapmaq;

- beñzeri olmağan Qırım tabiatınıñ ve tabiy abidelerniñ yoq etilüvini toqtatmaq;

- işğalci devlet olaraq Qırımda ve Qırım civarındaki deñiz suvlarında halqara deñizcilik uquqınıñ talaplarına, deñiz saasınıñ kirlenmekten ve qanunsız istisal etüvden qorçalavına dair mütenasip regional añlaşmalarğa riayet etmek;

- işğalci devlet olaraq Qırımda ve Qırım civarındaki deñiz suvlarında qalımtılarnıñ atılması ve taşınması, sıñırlar arası tesir ve suv-bataq saalarınıñ qorçalavına dair halqara ekologik uquqnıñ talaplarına riayet etmek;

- tamır halqarına ve şu cümleden qırımtatar halqına halqara uquq tarafından kefil etilgen ananeviy tabiatnı yönetüv, tabiat abidelerini, manzaralarını ve huhusiy bağları olğan tabiat sistemalarını qorçalav aqqına riayet etmek.

Qırımtatar Maaliy Merkezi Birleşken Milletler teşkilâtını, Birleşken Milletlerniñ çevre leyhasını (UNEP), Avropa Parlamentini, Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyasını, AHİT Parlament Assambleyasını, NATO Parlament Assambleyasını, Qaradeñiz İqtisadiy işbirligi teşkilâtınıñ Parlament Assambleyasını, dünya memleketleriniñ akimiyetlerini ve parlamentlerini vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ arbiyleştirilmesini ve tabiyatınıñ yoq etilmesini toqtatmaq maqsadınen Rusiye Federatsiyasına ve işğalci Qırım akimiyetine diplomatik ve iqtisadiy basqılarını arttırmağa çağıra.

Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ matbuat hızmet

"Menim babam – qaraman" risalesi

Bu risale – işğal etilgen Qırımda ğayıp olğan ya da siyasiy sebeplerden apiste tutılğan insanlarnıñ balaları "Menim babam – qaraman" yarışı içün yazğan inşalarnıñ cıyıntığı. Bala yarışı Qırımtatar Maaliy Merkezi ve Qırımtatar Milliy Meclisi teşebbüsinen ötkerildi.

29.10.2018

"Qırım işğal etilgenden berli ğayıp ya da elâk olğan insanlar" risalesi (yañartılğan, ingliz tilinde)

Qırımtatar Maaliy Merkezi yañartılğan, ingliz tilindeki "Qırım işğal etilgeninden berli ğayıp ya da elâk olğan insanlar" risalesini taqdim etti.

30.08.2018

İşğal etilgen Qırımda 2017 senesinde insan aqları bozuvlarınıñ talili (ingliz tilindeki risale)

Risalede işğal etilgen Qırımda 2017 senesinde qayd etilgen insan aqları bozuvlarınıñ deñişip turuvı ve talili taqdim etile.

01.02.2018

"Qırımtatarlar – Qırımnıñ tamır halqı" sergisi

Qırımtatar Maaliy Merkezi, Estoniyadaki insan aqları institutı ve Ukraina İnformatsion siyaseti nazirliginen beraberlikte qırımtatar halqınıñ tarihi mevzusındaki sergini azırladı. Sergi Estoniya Tış işler nazirliginiñ yardımınen ötkerildi.

18.07.2017

"Qırım işğal etilgenden berli ğayıp ya da elâk olğan insanlar" risalesi (qısqadan)

Qırımtatar Maaliy Merkezi "Qırım işğal etilgenden berli ğayıp ya da elâk olğan insanlar" risalesiniñ qısqa şeklini azırladı.

10.06.2017

"Qırım işğal etilgenden berli ğayıp ya da elâk olğan insanlar" risalesi

Qırımtatar Maaliy Merkezi Avropa demokratiya fondunıñ yardımı ile "Qırım işğal etilgenden berli ğayıp ya da elâk olğan insanlar" risalesini işlep çıqardı. Er insannıñ doğğan künü, yaşağan yeri, faaliyeti, ğayıp oluv ya da ölüm künü ve allarına dair malümat berile.

09.06.2017

"Qırımnıñ siyasiy mabüsleri" risalesi (2017-4) (ingliz tilinde)

2017 senesi yanvar ayında Qırımtatar Maaliy Merkezi Avropa demokratiya fondunıñ yardımınen azırlanğan Qırımnıñ siyasiy mabüsleri aqqında yañartılğan, ingliz tilindeki risaleni taqdim etti.

26.01.2017

"Qırımnıñ siyasiy mabüsleri" risalesi (2016-3) (qısqadan)

2016 senesiniñ yazında Rusiye işğalcileri "Ukraina fitnecileri davasınıñ" birinci iştirakçilerini yaqaladı.Qırımtatar Maaliy Merkezi öz malümat toplamınını yañartıp, Qırımnıñ siyasiy mabüsleri aqqında üçünci risaleniñ qısqa şeklini taqdim etti.

30.09.2016

"Qırımnıñ siyasiy mabüsleri" risalesi (2016-3)

2016 senesiniñ yazında Rusiye işğalcileri "Ukraina fitnecileri davasınıñ" birinci iştirakçilerini yaqaladı. Qırımtatar Maaliy Merkezi öz malümat toplamınını yañartıp, Qırımnıñ siyasiy mabüsleri aqqında risaleniñ üçünci şeklini taqdim etti.

20.09.2016

"Qırımnıñ siyasiy mabüsleri" risalesi (2016-2)

2016 senesiniñ aprel ve mayıs aylarında işğalciler qırımtatarlarnı kütleviy şekilde yaqalağan soñ Qırımtatar Maaliy Merkezi "Hizb ut-Tahrir davasınıñ" yañı iştirakçileri aqqında malümatnı qoşıp "Qırımnıñ siyasiy mabüsleri" risalesini yañarttı.

15.06.2016

"Qırımnıñ siyasiy mabüsleri" (2016-1)

2016 senesi aprel ayında Qırımtatar Maaliy Merkezi Avropa demokratiya fondunıñ yardımınen Qırımnıñ siyasiy mabüsleri aqqında birinci risaleni azırladı. Risalede "26 fevral davası", "Qırım davası", "Hizb ut-Tahrir davası" ve ayrı davalar aqqında malümat berile.

26.04.2016