Qırımtatar Maaliy Merkezi

Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ qoşumca muşaveresinde yapılğan beyanatı

Qırımtatar Maaliy Merkezi idaresiniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisniñ azası Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ "Söz serbestligi ve onıñ diger temelli serbestliklernen bağı" mevzusındaki insan ölçevi boyunca qoşumca muşaverede yapılğan beyanatı.

Sayğılı muşavere iştirakçileri!

Lüksemburg Beyannamesine qol tutqan teşkilât azalarına minnetdarlıq bildirem.

2014 seneden berli, Rusiye Qırımnı işğal etken soñ, yarımadada söz, vicdan ve tınç toplaşuvlar üriyetleri bozula. Bu vaziyet menfiy şekilde qırımtatar halqına tesir ete.

Men Qırımnıñ tamır halqınıñ temsiliy organı – Qırımtatar Milliy Meclisniñ azası olam.

Meclis – qırımtatar halqınıñ salâhiyetli temsiliy organıdır. O, Qurultayda saylanıp, Ukraina qanunları ve halqara uquqnıñ qaidelerine köre areket ete. Meclisniñ esas maqsadı – qırımtatarlarğa qarşı Sovet Birligi tarafından yapılğan soyqırımnıñ aqibetlerini yoq etmesidir.

Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2016 senesi sentâbrniñ 29-da Meclisnı ekstremist teşkilâtı olaraq tanıp, onıñ faaliyetini yasaq etti. Böyleliknen qırımtatarlarnıñ temsiliy institutlarını idare etmege ortaq aqqı bozuldı.

İşğalci akiyemiyet, qırımtatar halqı içün müim qararlar qabul etken Mecliske toplaşuvlarnı ötkermege yasaq etti.

Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti bazı Meclis azaları ve Qurultay vekillerine qarşı daimiy basqı siyasetini ötkere.

Men öz evimde, Qırımda, yaşap olamayım. Maña qarşı Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti basqı yapıp, cinaiy davalarnı açtı. Quvetçiler evelden bir şey tapmaycaqlarını bilip, evimde tintüv keçirdiler. Tintüvler ve yaqalavlar çeşit seviyeli meclislerniñ 20 azasında ötkerildi.

Birleşken Milletler, Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtı, Avropa Şurası ve başqa halqara teşkilâtlarnıñ toplaşuvlarında faal şekilde iştirak etkenim içün işğalci mahkemeler meni ğıyaben yaqalap, halqara qıdıruvğa ilân ettiler.

Qırımtatar halqınıñ liderleri Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov öz Vatanından sürgün etildiler. 2020 senesi işğalciler olarğa qarşı yañı cinaiy davalarnı açtılar.

Jurnalist Gülsum Halilovanı ecnebiy devlette silâlı birleşmede iştirak etkeninde qabaatlap, ğıyaben yaqaladılar.

İşğalci akimiyet qırımtatar halqınıñ söz serbestligi kerçekleştirüviniñ bütün şekillerini bastıra. Mayısnıñ 18-zi – qırımtatar halqınıñ soyqırımı qurbanlarınıñ hatıra künüdir. Er yıl yarımadanıñ bütün köşelerinde matem merasimleri ötkerile edi. Lâkin Qırım işğal etilgenden soñ işğalci akimiyet matem mitinglerini ötkermege yasaq etti.

Yılnıñ başından berli 70 faal fevralniñ 23-den  iyunniñ 26-na qadar miting, yürüş, aktsiyalar keçirilüvine ruhset berilmemesine dair tenbiler aldı.

Meclis faaliyeti yasaq etilgen içün qırımtatar halqı Qırımda öz temsiliy organlarnıñ demokratik saylavlarınıñ ötkerilüvi aqqından marum etildi.

Tarif etilgen söz serbestligi bozıluvınıñ adiseleri az degil. Bu – Qırımnıñ tamır halqınıñ cemaat faaliyetini bastırmaq içün yapılğan daimiy ameliyattir.

Tevsiyeler:

Halqara seviyede:

1. Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ azaları olğan devletlerge Rusiyeden Meclis faaliyetine yasaqnı lâğu etüv aqqında Birleşken Milletler Halqara mahkemesiniñ ara qararı, Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtı Parlament Assambleyasınıñ rezolütsiyalarnı icra etmege talap etmek.

2. Küç-quvetni birleştirmek içün Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ başqa halqara teşkilâtlarnen daimiy dialognı qurmaq.

Rusiyege:

1. Birleşken Milletler Halqara mahkemesiniñ ara qararını icra etip, Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesiniñ Meclisni yasaq etüvine dair qararnı lâğu etmek ve Mecliske Qırımda işlemege bermek.

2. Qırımnı nezareti altında tutqan işğalci devlet olaraq halqara uquqnıñ qaidelerine köre bütün mecburiyetlerini icra etmek.

Qırımda ciddiy ekotsid beklenile - Bariyev

Qırımtatar Maaliy Merkezi idaresiniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ uquqiy meseleleri ve tış işleri idaresiniñ başlığı Eskender Bariyev "Dom" telekanalınıñ efirinde işğal etilgen Qırımda işğalciler suv menbalarnıñ tutumsız qullanıluvı siyaseti neticesinde ciddiy ekotsid beklenilgenini qayd etti.

12.02.2021

#LIBERATECRIMEA yazuvlı şiarlarınıñ sergisi

Qırımtatar Maaliy Merkezi, #LIBERATECRIMEA Qırımnı işğalden qurtaruv ve qırımtatar halqı ile birdemlik halqara cemaat areketiniñ yazuvlı şiarlarını taqdim etti. Serginiñ mevzusı Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavuzınen bağlı edi.

08.12.2020

Işğal etilgen Qırımda 2020 senesiniñ 9 ayı devamında yüz bergen insan aqları bozuluvlarınıñ talili

Qırımtatar Maaliy Merkezi işğal etilgen Qırımda 2020 senesiniñ 9 ayı devamında yüz bergen insan aqları bozuluvlarnıñ talilini taqdim ete. Nezaret etüvniñ neticelerine binaen, esap etilgen devirde yarımadada 40 tintüv, 68 yaqalav, 70 sorqu, sorav ve ''sübet'' keçirildi, 195 insan tevqif etildi: 48 yañı tevqif ve çıqarılğan ükümler, 147 - qırımlı siyasiy mabuslarğa tevqif etüv müddetleriniñ uzatılmasıdır. Bundan ğayrı, adaletli mahkeme aqqınıñ bozuluvı ile 332 adise, fizikiy ve ruhiy sağlığınıñ eñ yüksek seviyesine irişe bilüv aqqınıñ bozuluvı ile bağlı 112 adise ve siyasiy mabuslanıñ Qırımdan avuştırıluvı ile bağlı 33 adise qayd etildi. Bundan ğayrı, QMM esabatında muntazam şekilde yüz bergen vandalizm adiseleri, diniy aqlarnıñ bozuluvı, yarımadadaki ekosistemanıñ bozuluvı, tevqifhane ile apishanelerdeki qabul etilemeycek şaraitler, siyasiy mabus aqlarınıñ bozuluvı ve işğal etilgen Qırımda qanunsız alda keçirilgen arbiy talimatlar aqqında haber etile.

24.11.2020

Qırımda büyük suv havuzlarnıñ deerlik episinde suv küzgüsiniñ meydanlığı eksilmekte (video)

Cuma künü, boş aynıñ 20-de Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ hadimleri ve ekspertleri Qırımnıñ suv menbalarını satellitten yapılğan resimler vastasınen nezaret etüvniñ neticelerini taqdim ettiler. Tedqiqatnıñ neticelerine binaen, Qırımda büyük suv havuzlarnıñ deerlik episinde suv küzgüsiniñ meydanlığı eksilmektedir. 2015 senesinden başlap, 2020 senesine qadar suv küzgüsi meydanlığınıñ eksilmesi ortalama 32% teşkil ete: suv havuzlarında 43% ve göllerde 25%.

22.11.2020

İşğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda avanıñ kirli olğanı qayd etildi

İşğal etilgen Qırım civarlarındaki Çaplınka ve Qalançaq rayonlarında etraf müitiniñ vaziyeti teşkerildi. Neticede avada bir sıra maddelerniñ em bir kerelik, em ortalama künlik miqdarı qarardan ziyade olğanı qayd etildi. Bu aqta Devlet istimalcılar hızımetiniñ Herson vilâyetindeki Baş idaresi haber ete.

11.11.2020

Qaradağ qoruğında qanunsız qurucılıq ötkerile

İşğal etilgen Qırımda qurmağa yasaq qoyğan mahkeme qararına baqmadan Qaradağ qoruğına qurucılıq malzemeleriniñ ketirilüvi qayd etildi. Bu aqta Kefe "memuriyetiniñ" matbuat hızmeti haber etti.

29.06.2020

Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ qoşumca muşaveresinde yapılğan beyanatı

Qırımtatar Maaliy Merkezi idaresiniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisniñ azası Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ "Söz serbestligi ve onıñ diger temelli serbestliklernen bağı" mevzusındaki insan ölçevi boyunca qoşumca muşaverede yapılğan beyanatı.

23.06.2020

Qırımtatar Maaliy Merkezi Birleşken Milletlerge sürgünlikte qırımtatarlar defin etilgen yerler aqqında malümatnı yolladı

Qırımtatar Maaliy Merkezi Birleşken Milletler tamır halqlarınıñ aqları Ekspert mehanizmine sürgünlikte qırımtatarlar kömülgen yerler aqqında malümatnı yolladı. Şu malümat BM tamır halqları aqlarınıñ beyannamesine köre, ölülerniñ naaşları ve tamır halqlarına ait kutsal ve muqaddes şeylerni yurtlarına qaytaruvına dair maruza azırlanğanda qullanılacaq.

16.04.2020

"İşğalniñ reineleri" sergisi

"İşğalniñ reineleri" sergisi Qırım yarımadası işğal etilgen soñ 20 qırımtatar ailesiniñ yaşayışı aqqında tarif ete. Bu leyhanı Qırımtatar Maaliy Merkezi Ukrainadaki Amerika Birleşken Devletleri elçihanesiniñ demokratiyağa qoltutuv fondunıñ yardımı ile amelge keçirdi.

29.03.2020

"İşğalniñ reineleri" albomı

"İşğalniñ reineleri" albomı Qırım yarımadası işğal etilgen soñ 20 qırımtatar ailesiniñ yaşayışı aqqında tarif ete. Bu leyhanı Qırımtatar Maaliy Merkezi Ukrainadaki Amerika Birleşken Devletleri elçihanesiniñ demokratiyağa qoltutuv fondunıñ yardımı ile amelge keçirdi.

29.03.2020

İnsan aqlarınıñ umumiy beyannamesiniñ qırımtatar tilindeki metni

Bu yıl biz tarihiy bir tedbirge qoşuldıq. İlk kere qırımtatar halqınıñ ve umumen dünya tarihinde esas uquqiy vesiqa qırımtatar tiline tercime etildi. İnsan aqlariniñ umumiy beyannamesiniñ qırımtatar tilindeki metni ilkide Birleşken Milletlerniñ resmiy menbalarında yerleştirildi.

10.12.2019

"Time to free political prisoners of Crimea" risalesi

"Time to free political prisoners of Crimea" risalesinde işğal etilgen Qırımda yaqalanğan ya da apiske alınğan 98 siyasiy mabüs aqqında malümat berile (er siyasiy mabüsniñ resmi, doğğan künü, yaşağan yeri, faaliyeti, yaqalanuv künü ve sebebi, qabaatlav ve cemaat/aqrabalarınıñ qarşılığı ya da siyasiy mabüsniñ mahkemede soñki sözü). Malümat cinaiy "davalarğa" köre tertipke ketirildi.

15.11.2019

"Qırımda işğalciler basqısına oğrağan insanlarnıñ süretleri" sergisi

Qırımtatar Maaliy Merkezi Qırım işğal etilgenden berli elâk ya da ğayıp olğan, apiste siyasiy sebeplerden tutılğan insanlar aqqında sergini azırladı.

23.07.2019

"Bayraqnen birleşkenler - #LIBERATECRIMEA" sergisi

2019 senesi iyunniñ 26-da Hreşçatik soqağındaki Kiyev şeer devlet memuriyetiniñ binası qarşısında "Bayraqnen birleşkenler - #LIBERATECRIMEA" sergisi açıldı. 24 malümat stendinden ibaret olğan sergi qırımtatar milliy bayrağınıñ 28 memleket boyunca seferine bağışlandı.

26.06.2019

Qırımtatar milliy bayraq künü aqqında tanıtma

2019 senesi Qırımtatar Maaliy Merkezi Qırımtatar milliy bayraq künü aqqında tanıtma azırladı. Tanıtmada qırımtatar milliy bayraqnıñ tarihi aqqında tarif etile.

26.06.2019

#LIBERATECRIMEA yazuvlı şiarlarınıñ sergisi

Qırımtatar Maaliy Merkezi, #LIBERATECRIMEA Qırımnı işğalden qurtaruv ve qırımtatar halqı ile birdemlik halqara cemaat areketiniñ yazuvlı şiarlarını taqdim etti. Serginiñ mevzusı Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavuzınen bağlı edi.

16.03.2019