Qırımtatar Maaliy Merkezi

Vaqtınca işğal etilgen Qırımda Rusiye silâlı quvetlerine qanunsız baar çağırışı munasebetinen Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ beyanatı

Vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyarda Rusiye baar askerlikke alınuvını başladı. Umumen yarımadadan arbiy hızmetke 3300-ge yaqın insan çağırmağa planlaştıralar. Bunıñ aqqında aprelniñ 4-de Rusiye Mudafaa nazirligi öz saifesinde bildirdi.

Şu bildirmege köre, asker namzetleriniñ çoqusını vaqtınca işğal etilgen Qırımnıñ tışına, Rusiyeniñ Cenübiy ve başqa arbiy bölgelerine yollaycaqlar.

Orduğa askerlikke alınması 2020 senesi iyülniñ 15-ce devam etecek.

Qırımtatar Maaliy Merkezi kesen-kes narazılıq bildirip, Rusiye işğalci devlet olaraq qanunsız, cinaiy ve insan aqlarını bozğan şekilde areket ete dep saya.

Qırımtatar Maaliy Merkezi, Rusiye böylece halqara uquqınıñ bir qaç şartını boza dep qayd ete. Hususan 1949 senesi avgustnıñ 12-de qabul etilgen cenk vaqtında arbiyolmağan insanlarnıñ qorçalavına dair Beyannamesiniñ 51 ve 56 maddeleri (IV Jeneva beyannamesi). Şu maddelerge köre işğal etilgen topraqlarnıñ sakinlerini işğalci devletniñ silâlı ve yardımcı quvetlerine çağırmağa ve işğalci tarafından COVID-19 dünya qırğınlığı şaraitte çare köremek acetini körmemezlikke urmağa yol berilmey.

Bundan ğayrı Rusiye qaba tarzda Birleşken Milletler qabul etken tamır halqları aqlarınıñ Beyannamesini, hususan onıñ 30-cı maddeni boza. Oña köre tamır halqlarınıñ topraqları ya da territoriyalarında er türlü arbiy faaliyet yasaq etile. İstisna olaraq meraqlanğan tamır halqları, hususan olarnıñ temsil teşkilâtlarınen semereli mesleatlaşmalar neticesinde tamır halqları rica etseler ya da serbest şekilde razılıq berseler.

Qırımtatar Maaliy Merkezi emin ki, Rusiye öz areketlerinen ciddiy tarzda vaqtınca işğal etilgen Qırımda yaşağan Ukraina vatandaşlarınıñ aqlarını, hususan oturğan yeri saylanması, dolaşuv serbestligi ve Ukrainağa istegen vaqıt qaytmağa aqlarını sıñırlay.

Rusiye öz qanunlarını siyasiy maqsadınen, hususan işğal etilgen topraqlar sakinlerini işğalci silâlı ve yardımcı quvetlerine askerlikke almaq içün qullana.

Qırımtatar Maaliy Merkezi dünya toplulığı, halqara aqqorçalayıcı teşkilâtlarnı işğalci devletniñ silâlı ve yardımci quvetlerine Ukraina vatandaşlarınıñ askerlikke alınuvı ve işğal akimiyeti tarafından Ukraina vatandaşlarınıñ ayırılımaz aqlardan marum etilmesi siyasetini toqtatmaq içün Rusiye ve Qırımnıñ işğal akimiyetine nisbeten basqını quvetleştirmege çağıra.

Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ matbuat hızmeti

Işğal etilgen Qırımda 2020 senesiniñ 9 ayı devamında yüz bergen insan aqları bozuluvlarınıñ talili

Qırımtatar Maaliy Merkezi işğal etilgen Qırımda 2020 senesiniñ 9 ayı devamında yüz bergen insan aqları bozuluvlarnıñ talilini taqdim ete. Nezaret etüvniñ neticelerine binaen, esap etilgen devirde yarımadada 40 tintüv, 68 yaqalav, 70 sorqu, sorav ve ''sübet'' keçirildi, 195 insan tevqif etildi: 48 yañı tevqif ve çıqarılğan ükümler, 147 - qırımlı siyasiy mabuslarğa tevqif etüv müddetleriniñ uzatılmasıdır. Bundan ğayrı, adaletli mahkeme aqqınıñ bozuluvı ile 332 adise, fizikiy ve ruhiy sağlığınıñ eñ yüksek seviyesine irişe bilüv aqqınıñ bozuluvı ile bağlı 112 adise ve siyasiy mabuslanıñ Qırımdan avuştırıluvı ile bağlı 33 adise qayd etildi. Bundan ğayrı, QMM esabatında muntazam şekilde yüz bergen vandalizm adiseleri, diniy aqlarnıñ bozuluvı, yarımadadaki ekosistemanıñ bozuluvı, tevqifhane ile apishanelerdeki qabul etilemeycek şaraitler, siyasiy mabus aqlarınıñ bozuluvı ve işğal etilgen Qırımda qanunsız alda keçirilgen arbiy talimatlar aqqında haber etile.

24.11.2020

Qırımda büyük suv havuzlarnıñ deerlik episinde suv küzgüsiniñ meydanlığı eksilmekte (video)

Cuma künü, boş aynıñ 20-de Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ hadimleri ve ekspertleri Qırımnıñ suv menbalarını satellitten yapılğan resimler vastasınen nezaret etüvniñ neticelerini taqdim ettiler. Tedqiqatnıñ neticelerine binaen, Qırımda büyük suv havuzlarnıñ deerlik episinde suv küzgüsiniñ meydanlığı eksilmektedir. 2015 senesinden başlap, 2020 senesine qadar suv küzgüsi meydanlığınıñ eksilmesi ortalama 32% teşkil ete: suv havuzlarında 43% ve göllerde 25%.

22.11.2020

İşğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda avanıñ kirli olğanı qayd etildi

İşğal etilgen Qırım civarlarındaki Çaplınka ve Qalançaq rayonlarında etraf müitiniñ vaziyeti teşkerildi. Neticede avada bir sıra maddelerniñ em bir kerelik, em ortalama künlik miqdarı qarardan ziyade olğanı qayd etildi. Bu aqta Devlet istimalcılar hızımetiniñ Herson vilâyetindeki Baş idaresi haber ete.

11.11.2020

Qaradağ qoruğında qanunsız qurucılıq ötkerile

İşğal etilgen Qırımda qurmağa yasaq qoyğan mahkeme qararına baqmadan Qaradağ qoruğına qurucılıq malzemeleriniñ ketirilüvi qayd etildi. Bu aqta Kefe "memuriyetiniñ" matbuat hızmeti haber etti.

29.06.2020

Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ qoşumca muşaveresinde yapılğan beyanatı

Qırımtatar Maaliy Merkezi idaresiniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisniñ azası Eskender Bariyevniñ Avropada Havfsızlıq ve İşbirlik Teşkilâtınıñ "Söz serbestligi ve onıñ diger temelli serbestliklernen bağı" mevzusındaki insan ölçevi boyunca qoşumca muşaverede yapılğan beyanatı.

23.06.2020

Qırımtatar Maaliy Merkezi Birleşken Milletlerge sürgünlikte qırımtatarlar defin etilgen yerler aqqında malümatnı yolladı

Qırımtatar Maaliy Merkezi Birleşken Milletler tamır halqlarınıñ aqları Ekspert mehanizmine sürgünlikte qırımtatarlar kömülgen yerler aqqında malümatnı yolladı. Şu malümat BM tamır halqları aqlarınıñ beyannamesine köre, ölülerniñ naaşları ve tamır halqlarına ait kutsal ve muqaddes şeylerni yurtlarına qaytaruvına dair maruza azırlanğanda qullanılacaq.

16.04.2020

"İşğalniñ reineleri" sergisi

"İşğalniñ reineleri" sergisi Qırım yarımadası işğal etilgen soñ 20 qırımtatar ailesiniñ yaşayışı aqqında tarif ete. Bu leyhanı Qırımtatar Maaliy Merkezi Ukrainadaki Amerika Birleşken Devletleri elçihanesiniñ demokratiyağa qoltutuv fondunıñ yardımı ile amelge keçirdi.

29.03.2020

"İşğalniñ reineleri" albomı

"İşğalniñ reineleri" albomı Qırım yarımadası işğal etilgen soñ 20 qırımtatar ailesiniñ yaşayışı aqqında tarif ete. Bu leyhanı Qırımtatar Maaliy Merkezi Ukrainadaki Amerika Birleşken Devletleri elçihanesiniñ demokratiyağa qoltutuv fondunıñ yardımı ile amelge keçirdi.

29.03.2020

İnsan aqlarınıñ umumiy beyannamesiniñ qırımtatar tilindeki metni

Bu yıl biz tarihiy bir tedbirge qoşuldıq. İlk kere qırımtatar halqınıñ ve umumen dünya tarihinde esas uquqiy vesiqa qırımtatar tiline tercime etildi. İnsan aqlariniñ umumiy beyannamesiniñ qırımtatar tilindeki metni ilkide Birleşken Milletlerniñ resmiy menbalarında yerleştirildi.

10.12.2019

"Time to free political prisoners of Crimea" risalesi

"Time to free political prisoners of Crimea" risalesinde işğal etilgen Qırımda yaqalanğan ya da apiske alınğan 98 siyasiy mabüs aqqında malümat berile (er siyasiy mabüsniñ resmi, doğğan künü, yaşağan yeri, faaliyeti, yaqalanuv künü ve sebebi, qabaatlav ve cemaat/aqrabalarınıñ qarşılığı ya da siyasiy mabüsniñ mahkemede soñki sözü). Malümat cinaiy "davalarğa" köre tertipke ketirildi.

15.11.2019

"Qırımda işğalciler basqısına oğrağan insanlarnıñ süretleri" sergisi

Qırımtatar Maaliy Merkezi Qırım işğal etilgenden berli elâk ya da ğayıp olğan, apiste siyasiy sebeplerden tutılğan insanlar aqqında sergini azırladı.

23.07.2019

"Bayraqnen birleşkenler - #LIBERATECRIMEA" sergisi

2019 senesi iyunniñ 26-da Hreşçatik soqağındaki Kiyev şeer devlet memuriyetiniñ binası qarşısında "Bayraqnen birleşkenler - #LIBERATECRIMEA" sergisi açıldı. 24 malümat stendinden ibaret olğan sergi qırımtatar milliy bayrağınıñ 28 memleket boyunca seferine bağışlandı.

26.06.2019

Qırımtatar milliy bayraq künü aqqında tanıtma

2019 senesi Qırımtatar Maaliy Merkezi Qırımtatar milliy bayraq künü aqqında tanıtma azırladı. Tanıtmada qırımtatar milliy bayraqnıñ tarihi aqqında tarif etile.

26.06.2019

#LIBERATECRIMEA yazuvlı şiarlarınıñ sergisi

Qırımtatar Maaliy Merkezi, #LIBERATECRIMEA Qırımnı işğalden qurtaruv ve qırımtatar halqı ile birdemlik halqara cemaat areketiniñ yazuvlı şiarlarını taqdim etti. Serginiñ mevzusı Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavuzınen bağlı edi.

16.03.2019

"Menim babam – qaraman" risalesi

Bu risale – işğal etilgen Qırımda ğayıp olğan ya da siyasiy sebeplerden apiste tutılğan insanlarnıñ balaları "Menim babam – qaraman" yarışı içün yazğan inşalarnıñ cıyıntığı. Bala yarışı Qırımtatar Maaliy Merkezi ve Qırımtatar Milliy Meclisi teşebbüsinen ötkerildi.

29.10.2018